Dutch FDI Strategy, Vifo, China en Hongkong: lessen voor ondernemers en investeerders
Category: NieuwsWat Nederlandse ondernemers en investeerders in 2026 moeten weten over buitenlandse investeringen, technologie en geopolitiek
Op 5 februari 2026 sprak ik tijdens een bijeenkomst van de Netherlands Hong Kong Business Association over de veranderende verhouding tussen Nederland, Hongkong en China op het snijvlak van buitenlandse investeringen, technologie, geopolitiek en ondernemingsrecht.
Mijn bijdrage ging over een vraag die voor Nederlandse ondernemers, investeerders en hun adviseurs steeds relevanter wordt: hoe blijf je internationaal zakendoen met China en Hongkong, terwijl investeringen, technologieoverdracht en strategische samenwerking steeds vaker onder juridische en politieke toetsing vallen?
De bijeenkomst bracht ondernemers, investeerders, diplomatieke vertegenwoordigers en professionals samen rond de handelsrelatie tussen Nederland en Hongkong. Die relatie blijft belangrijk. Hongkong is voor veel Nederlandse bedrijven nog steeds een commerciële, financiële en juridische brug richting Azië. Maar de context waarin die brug wordt gebruikt, is veranderd.
Waar internationale samenwerking met China en Hongkong eerder vooral werd beoordeeld vanuit markttoegang, distributie, financiering en groei, spelen in 2026 ook nationale veiligheid, exportcontrole, sancties, technologiepolitiek, datatoegang, strategische afhankelijkheid en buitenlandse investeringsscreening een centrale rol.
Deze blog bespreekt de kern van mijn bijdrage en wat dit betekent voor Nederlandse ondernemers, investeerders en hun adviseurs.
Deze blog maakt deel uit van de ViottaLaw-serie over M&A Insights: Nederlandse transactiepraktijk, Wet vifo bij tech-overnames, Dutch Governance en Investing in and through the Netherlands.
Waarom dit onderwerp begin 2026 zo relevant is
Begin 2026 is buitenlandse investeringsscreening geen nieuw of theoretisch onderwerp meer. De Wet veiligheidstoets investeringen, fusies en overnames, de Vifo-wet, is inmiddels een vast onderdeel van de Nederlandse transactiepraktijk.
Uit het BTI Jaarverslag 2024 blijkt dat het Bureau Toetsing Investeringen in 2024 69 nieuwe meldingen ontving. Eén investering werd verboden en drie investeringen werden onder voorwaarden goedgekeurd.
Voor dealmakers betekent dit dat investment screening vroeg in het proces moet worden meegenomen. Niet pas wanneer de SPA bijna klaar is, maar al bij de keuze voor de transactiestructuur, de timing, de financiering, de governance-afspraken, de informatievoorziening en de communicatie met overheid en stakeholders.
De vraag is niet meer alleen: is de transactie juridisch mogelijk? De vraag is ook: is de transactie bestuurlijk, politiek, strategisch en praktisch uitvoerbaar?
Dat is vooral relevant in sectoren zoals semiconductors, AI, quantum, cryptografie, advanced materials, biotech, sensor technology, telecom, vitale infrastructuur en andere technologieën waarbij strategische kennis of afhankelijkheid een rol speelt.
China, Hongkong en de verschuiving van commerciële naar strategische dealanalyse
Nederlandse ondernemers en investeerders blijven internationaal georiënteerd. Samenwerking met China en Hongkong kan commercieel aantrekkelijk zijn: toegang tot markten, kapitaal, productie, distributie, technologie en strategische partners.
Maar de juridische analyse is breder geworden.
Een investering door een buitenlandse partij kan vragen oproepen over zeggenschap, invloed, informatiepositie en toegang tot technologie. Een joint venture kan gevoelig zijn als knowhow, software, data, technische documentatie of productiemethoden worden gedeeld. Een distributierelatie kan exportcontrole- of sanctievragen oproepen. Een strategisch partnership kan doorwerken in governance, IP, cybersecurity en toekomstige exitmogelijkheden.
Voor ondernemers betekent dit dat internationale samenwerking niet onmogelijk is geworden. Maar zij moet beter worden gestructureerd.
Voor investeerders betekent dit dat regulatory risk onderdeel is van de deal economics. Een lange of onzekere screeningprocedure kan invloed hebben op exclusiviteit, long-stop dates, break rights, interim covenants, financiering en waardering.
Voor adviseurs betekent dit dat corporate law, M&A, governance, exportcontrole, sancties, mededinging en geopolitieke context steeds vaker in één transactie samenkomen.
Nexperia, ASML en de Nederlandse technologierealiteit
In mijn presentatie heb ik stilgestaan bij Nexperia en ASML. Niet omdat deze dossiers één-op-één vergelijkbaar zijn met iedere Nederlandse transactie, maar omdat zij laten zien hoe technologie, eigendom, exportcontrole en geopolitiek in de Nederlandse praktijk samenkomen.
Nexperia illustreert hoe gevoelig strategische chiptechnologie, Chinese eigendomsstructuren, governance en kennisbescherming kunnen worden. Voor Nederlandse ondernemingen met strategische technologie is dit relevant omdat investeringen of aandeelhoudersrechten niet alleen commercieel worden bekeken. Ook controle, informatiepositie, productielocaties, supply chains en toegang tot technische kennis kunnen bepalend zijn.
ASML laat een andere dimensie zien. Daar gaat het minder om overnamecontrole en meer om exportcontrole. Nederlandse en Amerikaanse exportrestricties op geavanceerde lithografietechnologie richting China maken duidelijk dat ook commerciële relaties zonder aandelenoverdracht onder geopolitieke druk kunnen komen te staan. ASML gaf in 2024 zelf aan dat de impact van geactualiseerde exportrestricties binnen haar outlook voor 2025 viel. Zie ASML’s persbericht over exportrestricties.
Voor ondernemers en investeerders is dit geen abstract beleidsthema. Het raakt waardering, dealzekerheid, warranties, covenants, governance, exitmogelijkheden en de vraag of een commerciële strategie juridisch en politiek houdbaar is.
Vifo is geen closing-formaliteit
Een belangrijk punt in mijn bijdrage was dat de Vifo-analyse niet moet worden behandeld als een juridische check aan het einde van het proces.
Bij transacties met een technologiecomponent moet vroeg worden beoordeeld of een melding nodig is, welke informatie moet worden aangeleverd, hoe lang de beoordeling kan duren, wie verantwoordelijk is voor filings en wat gebeurt als goedkeuring wordt geweigerd of alleen onder voorwaarden wordt gegeven.
Dat moet terugkomen in de LOI, term sheet, SPA of investeringsdocumentatie.
Bijvoorbeeld: komt er een condition precedent voor Vifo-clearance? Wie controleert de filing? Welke cooperation covenant geldt? Is er een long-stop date? Kan een partij beëindigen als goedkeuring uitblijft? Moet de koper remedies accepteren? Welke informatie mag in due diligence worden gedeeld voordat duidelijk is of de koper of investeerder aanvaardbaar is?
Voor ondernemers die hun onderneming willen verkopen of kapitaal ophalen, is dit belangrijk. De hoogste bieder of meest enthousiaste investeerder is niet altijd de partij met de hoogste deal certainty. Bij strategische technologie kan uitvoerbaarheid zwaarder wegen dan prijs.
Governance en informatiepositie worden belangrijker
Internationale transacties met China, Hongkong of andere niet-Europese partijen draaien vaak niet alleen om aandelenoverdracht. Ook governance-rechten kunnen gevoelig zijn.
Een minderheidsinvestering kan relevant zijn als de investeerder vetorechten krijgt, een bestuurszetel krijgt, observer rights krijgt, toegang krijgt tot technische informatie of invloed krijgt op strategische besluitvorming.
In Nederlandse BV-structuren worden zulke rechten vaak vastgelegd in een aandeelhoudersovereenkomst, investment agreement, board rules en soms in de statuten. In gewone VC- of M&A-praktijk zijn information rights, reserved matters en board rights gebruikelijk. Maar bij gevoelige technologie moeten partijen kritischer kijken naar de inhoud van die rechten.
Wie krijgt toegang tot technische documentatie? Welke informatie gaat naar aandeelhouders? Welke besluiten vereisen goedkeuring? Welke informatie blijft bij het bestuur? Wat gebeurt er als een aandeelhouder is verbonden aan een geopolitiek gevoelige partij?
Governance is dan geen standaarddocumentatie meer. Het wordt onderdeel van deal risk management.
Europa wil tegelijkertijd beschermen en aantrekkelijker worden
In mijn presentatie heb ik ook de Europese context besproken. De Europese Commissie presenteerde op 28 mei 2025 de EU Startup and Scaleup Strategy, waarmee startups en scale-ups centraler worden geplaatst in de Europese concurrentiestrategie.
Die strategie is relevant voor Nederland omdat zij laat zien dat Europa twee doelen tegelijk nastreeft.
Aan de ene kant wil Europa strategische technologie beschermen. Aan de andere kant wil Europa aantrekkelijker worden voor ondernemerschap, kapitaal, talent en innovatie.
Dat spanningsveld is precies waar Nederlandse ondernemers en investeerders zich begin 2026 in bevinden. Europa wil open blijven voor groei en kapitaal, maar selectiever worden waar strategische risico’s spelen.
Nederland kan daarin een sterke positie innemen als juridisch en commercieel platform voor internationale investeringen. Maar dat vraagt wel dat transacties professioneel worden voorbereid en dat regulatory issues vroeg worden onderkend.
Hongkong blijft een brug, maar niet zonder geopolitieke context
Hongkong blijft voor veel Nederlandse bedrijven een relevante toegangspoort tot Azië. Het biedt commerciële netwerken, financiële expertise, internationale contractpraktijk en verbinding met Chinese en Aziatische markten.
Maar Hongkong kan niet meer volledig los worden gezien van bredere China-risico’s, sanctiegevoeligheid, data governance, exportcontrole en politieke verwachtingen vanuit Europa en de Verenigde Staten.
Dat betekent niet dat samenwerking moet stoppen. Het betekent wel dat ondernemers en investeerders bewuster moeten structureren, documenteren en plannen.
Bijvoorbeeld bij distributie, joint ventures, investeringen, licenties, R&D-samenwerkingen of strategische partnerships moet duidelijk zijn wie toegang krijgt tot welke technologie, data, software, documentatie, klanten en besluitvorming.
De juridische vraag is niet alleen of het contract klopt. De vraag is of de structuur bestand is tegen regulatory review, geopolitieke druk en commerciële onzekerheid.
Wat dit betekent voor Nederlandse ondernemers
Voor Nederlandse ondernemers betekent dit vooral dat internationale groei, samenwerking en investeringen eerder juridisch en strategisch moeten worden beoordeeld.
Wie kapitaal ophaalt bij een buitenlandse investeerder, moet niet alleen onderhandelen over waardering, liquidation preference of governance. Ook Vifo, informatievoorziening, intellectueel eigendom, data, exportcontrole en toekomstige exitmogelijkheden kunnen een belangrijke rol spelen.
Wie een joint venture of strategische samenwerking aangaat met een buitenlandse partij, doet er verstandig aan vooraf duidelijk vast te leggen welke technologie wordt gedeeld, wie eigenaar blijft van intellectueel eigendom, welke besluiten gezamenlijk worden genomen, welke informatie mag worden uitgewisseld en hoe partijen uit elkaar kunnen gaan als geopolitieke of commerciële omstandigheden veranderen.
Ook ondernemers die hun onderneming willen verkopen, moeten verder kijken dan alleen de hoogste prijs. Bij transacties in technologie- of andere strategische sectoren kunnen deal certainty, regulatory risk en de vraag of een koper daadwerkelijk goedkeuring kan verkrijgen minstens zo belangrijk zijn als de waardering.
Daarbij geldt dat ondernemers steeds vaker te maken krijgen met een combinatie van ondernemingsrechtelijke, commerciële en geopolitieke vraagstukken. Een investering, samenwerking of verkooptransactie kan commercieel aantrekkelijk lijken, maar in de praktijk vertraging oplopen of complexer worden door investeringsscreening, exportcontrole, governance-vraagstukken of beperkingen op informatie-uitwisseling.
Juist daarom is het belangrijk om deze onderwerpen vroeg in het proces mee te nemen. Goede voorbereiding voorkomt verrassingen tijdens onderhandelingen, due diligence of goedkeuringsprocedures en vergroot de kans dat een transactie daadwerkelijk kan worden uitgevoerd.
Praktische lessen uit mijn bijdrage
De belangrijkste les uit mijn presentatie was dat internationale dealmaking met China en Hongkong in 2026 meer voorbereiding aan de voorkant vraagt.
Bij transacties met een technologiecomponent moet vroeg worden beoordeeld of de Vifo-wet, exportcontrole of andere screeningsregimes relevant zijn. Bij joint ventures en minderheidsinvesteringen moet worden gekeken naar governance, informatieposities, vetorechten, toegang tot IP en exitmechanismen. Bij strategische samenwerking moet duidelijk zijn wie toegang krijgt tot data, software, productieprocessen, technische documentatie en klanten.
De tweede les is dat juridische voorbereiding transacties niet blokkeert. Goede voorbereiding maakt deals juist uitvoerbaar. Zij voorkomt dat partijen laat in het proces worden geconfronteerd met goedkeuringsrisico, informatiebeperkingen of governanceproblemen.
De derde les is dat Nederland internationaal aantrekkelijk kan blijven als investerings- en transactieplatform, mits ondernemers en investeerders de nieuwe realiteit serieus nemen.
Conclusie
Mijn bijdrage aan de bijeenkomst van de Netherlands Hong Kong Business Association ging uiteindelijk over balans.
Nederland heeft belang bij internationale handel, buitenlandse investeringen en samenwerking met sterke Aziatische markten. Hongkong blijft daarin een relevante brug. Tegelijkertijd vraagt de huidige geopolitieke realiteit om meer bescherming van strategische technologie, vitale infrastructuur en gevoelige kennis.
Voor Nederlandse ondernemers, investeerders en hun adviseurs betekent dit dat internationale transacties meer juridische voorbereiding vragen dan enkele jaren geleden. Niet om samenwerking met China of Hongkong te blokkeren, maar om deals uitvoerbaar, verdedigbaar en toekomstbestendig te maken.
Wie internationaal wil groeien, investeren of samenwerken, moet in 2026 niet alleen kijken naar commerciële kansen. De juridische structuur, governance, informatiepositie en regulatory execution bepalen steeds vaker of een transactie daadwerkelijk kan slagen.
Over Dirk de Waard
Dirk de Waard is advocaat ondernemingsrecht en M&A en partner bij Venture Lawyers in Amsterdam. Hij adviseert ondernemers, investeerders, kopers, verkopers en managementteams over Nederlandse M&A, venture capital, private equity, governance, aandeelhoudersafspraken en grensoverschrijdende transacties waarbij Nederlandse juridische implementatie een centrale rol speelt.
Heeft u te maken met een investering, samenwerking of transactie met een internationale component?
Bij transacties met buitenlandse investeerders, technologiebedrijven of strategische partners kunnen FDI-screening, governance, exportcontrole, informatiepositie en dealzekerheid al vroeg in het proces doorslaggevend zijn.
Dirk de Waard adviseert ondernemers, investeerders en adviseurs over Nederlandse M&A, governance en internationale transacties. Neem contact op via dirk.dewaard@viottalaw.com om de juridische aandachtspunten van uw voorgenomen transactie, investering of samenwerking te bespreken.
