Een bestaand participatieplan wijzigen of beëindigen

Een nieuw plan begint met een analyse van de bestaande rechten

Een participatieplan kan na enkele jaren niet meer aansluiten op de onderneming. Nieuwe investeerders, een gewijzigde cap table, andere beloningsdoelstellingen of een naderende exit kunnen aanleiding zijn om de regeling opnieuw in te richten.

Dat betekent niet dat bestaande grants en opgebouwde rechten automatisch met het oude plan verdwijnen. Bij wijziging van een management- of werknemersparticipatieplan moet eerst worden vastgesteld welke rechten iedere deelnemer al heeft, uit welke documentatie die voortvloeien en welke corporate approvals destijds zijn genomen.

Maak onderscheid tussen het plan en individuele rechten

Een participatieregeling bestaat vaak uit meerdere lagen: de algemene planvoorwaarden, individuele grants, corporate besluiten en soms aanvullende afspraken in een aandeelhoudersovereenkomst of arbeidsovereenkomst.

Een nieuw master plan vervangt daarom niet vanzelf iedere bestaande toekenning.

Voor toekomstige grants kan de onderneming doorgaans makkelijker andere voorwaarden hanteren. Bij bestaande deelnemers moet afzonderlijk worden bekeken welke rechten al zijn toegekend of vested en welke wijzigingsmogelijkheden de documentatie bevat.

Voor de oorspronkelijke inrichting zie Een participatieplan voor een Nederlandse BV opstellen.

Vesting en leaver-regels wijzigen

Een onderneming kan bijvoorbeeld de vestingperiode willen verlengen, de definitie van good en bad leaver aanpassen of de behandeling bij vertrek veranderen.

Bij bestaande rechten moet worden beoordeeld of daarvoor instemming van de participant nodig is. Dat geldt zeker wanneer een wijziging de economische waarde van reeds toegekende rechten aantast.

Voor founders is de samenhang tussen vesting, leaver en overdracht verder uitgewerkt in Founder vesting en leaver-bepalingen onder Nederlands recht. Bij opties moet daarnaast worden gekeken naar vested en unvested grants en de bestaande exercisevoorwaarden; zie Aandelenopties voor startups en scale-ups.

Controleer ook de corporate laag

Een wijziging van het plan kan gevolgen hebben voor de vennootschapsrechtelijke structuur. Denk aan vergroting van een option pool, een nieuwe aandelenklasse of gewijzigde afspraken over uitgifte en verwatering.

Controleer daarom ook de statuten, cap table, aandeelhoudersovereenkomst en eerdere aandeelhouders- of bestuursbesluiten. Een financieringsronde is vaak een logisch moment om dit geheel te actualiseren.

Zie hierover ook Cap table-aanpassingen bij Nederlandse startups en scale-ups.

Bij werknemers kan daarnaast afzonderlijk moeten worden beoordeeld of arbeidsrechtelijke instemming of medezeggenschapsregels relevant zijn voor de voorgenomen wijziging.

Vergeet voormalige deelnemers niet

Bij een herstructurering ligt de aandacht meestal op de huidige werknemers en managers. Een oud-werknemer kan echter nog vested opties, aandelen, certificaten of SAR-rechten hebben.

Die rechten moeten worden meegenomen in de inventarisatie. Een nieuw plan voor de huidige werknemers beëindigt de rechten van voormalige deelnemers niet vanzelf.

Dat wordt vooral zichtbaar bij een financiering of verkoop, wanneer alle uitstaande equityrechten opnieuw in de cap table en closingmechaniek moeten worden verwerkt. Voor opties bij een verkoop zie Aandelenopties bij een exit.

Praktische conclusie

Begin een wijziging van een participatieplan met een rights audit: wie heeft welk recht, uit welk document volgt dat recht en welke besluiten zijn daarvoor genomen? Vervolgens kan worden bepaald welke onderdelen voor toekomstige grants kunnen worden aangepast en voor welke bestaande rechten instemming of aanvullende documentatie nodig is.

FAQ

Kan een onderneming een optieplan eenzijdig wijzigen?
Dat hangt af van de planvoorwaarden, individuele grants en de aard van de wijziging. Een algemene wijzigingsbevoegdheid betekent niet automatisch dat iedere bestaande aanspraak zonder instemming kan worden aangepast.

Kunnen vested opties worden ingetrokken?
Bestaande vested rechten moeten afzonderlijk worden beoordeeld aan de hand van de betreffende documentatie. Dat is juridisch iets anders dan nieuwe voorwaarden vaststellen voor toekomstige grants.

Wat gebeurt er met voormalige werknemers als het plan wordt beëindigd?
Hun positie blijft worden bepaald door de bestaande planvoorwaarden, grants en leaver-afspraken totdat de betreffende rechten rechtsgeldig zijn afgewikkeld.

Een bestaand participatieplan herstructureren

Bij het aanpassen van een bestaand plan kijk ik eerst naar de bestaande rechten: planregels, individuele grants, vesting, leaver-bepalingen, corporate approvals en de positie van voormalige deelnemers. Vanuit die inventarisatie kan de nieuwe regeling worden opgebouwd zonder oude rechten over het hoofd te zien.

Dirk de Waard is corporate/M&A- en VC-advocaat en partner bij Venture Lawyers in Amsterdam. Voor een legal review, herstructurering of beëindiging van een bestaand management- of werknemersparticipatieplan kan contact worden opgenomen via dirk.dewaard@viottalaw.com.