EPOS en ASAP: Nederlandse SAFE-achtige financiering voor Dutch BV-startups
Category: NieuwsEPOS en ASAP bij Nederlandse startups: een SAFE-achtig instrument voor Dutch BV-financiering
Een EPOS of ASAP is een SAFE-achtig financieringsinstrument voor Nederlandse startups. De investeerder betaalt nu, terwijl de uitgifte van aandelen pas later plaatsvindt, meestal bij een volgende financieringsronde, exit of andere afgesproken gebeurtenis.
EPOS staat voor Easy Prepayment on Shares. ASAP wordt gebruikt als afkorting voor Agreement for Subscription Against Advance Payment. De kern is hetzelfde: een vooruitbetaling op toekomstige aandelen, zonder dat meteen een volledige aandelenronde hoeft te worden gestructureerd.
Voor Nederlandse founders en investeerders kan dit aantrekkelijk zijn. Het instrument lijkt op de Amerikaanse SAFE, maar moet beter aansluiten op Nederlands recht en de praktische werking van een Nederlandse BV.
Deze blog is een verdieping bij mijn bredere overzicht van SAFE, KISS, EPOS en converteerbare leningen bij Nederlandse startupfinanciering. Zie ook mijn pagina’s over Dutch VC terms and Dutch BV structures en convertible loan agreements.
Waarom een Nederlandse SAFE-variant?
De Amerikaanse SAFE is ontworpen voor Amerikaanse startupfinanciering. Het instrument is kort, herkenbaar en founder-friendly. Maar een Amerikaanse SAFE werkt niet automatisch in een Nederlandse BV.
Bij een Nederlandse BV ontstaat een aandeelhouderspositie niet alleen door contractuele afspraken. Voor de uitgifte van aandelen zijn corporate approvals, controle van voorkeursrechten, statuten en notariële uitvoering nodig. Ook kan de toekomstige investeringsronde gebruikmaken van preferente aandelen, liquidation preference, investor consent rights en andere VC-afspraken die in Nederland juridisch moeten worden geïmplementeerd.
Een EPOS of ASAP probeert de commerciële eenvoud van een SAFE te combineren met een betere aansluiting op Nederlandse BV-mechanica.
Hoe werkt een EPOS of ASAP?
In hoofdlijnen werkt het instrument als volgt.
De investeerder verstrekt een bedrag aan de startup. In ruil daarvoor krijgt de investeerder geen onmiddellijke aandelen, maar een contractueel recht op aandelen bij een toekomstige gebeurtenis. Die gebeurtenis kan bijvoorbeeld zijn:
- een gekwalificeerde financieringsronde;
- een verkoop van de onderneming;
- een beursgang;
- een afgesproken conversiedatum;
- een andere contractueel omschreven gebeurtenis.
De conversie vindt vaak plaats tegen een discount op de prijs van de volgende ronde of met toepassing van een valuation cap. Soms wordt een combinatie van beide gebruikt.
Het instrument is doorgaans geen klassieke lening. Er is meestal geen rente en geen vaste maturity date. Dat maakt het instrument eenvoudiger en founder-friendly. Tegelijkertijd betekent dit dat de investeerder minder downside protection heeft dan bij een converteerbare lening.
Founder-friendly, maar niet zonder risico
Voor founders is het belangrijkste voordeel dat een EPOS of ASAP geen directe terugbetalingsdruk creëert. Er is meestal geen lening die op een vaste datum moet worden terugbetaald en er loopt doorgaans geen rente op.
Dat kan waardevol zijn in de pre-seed- of seedfase, waarin cash schaars is en de onderneming nog vooral moet investeren in product, team en marktvalidatie.
Maar founders moeten oppassen dat zij niet te veel SAFE-achtige rechten uitgeven zonder goed zicht op toekomstige verwatering. Meerdere EPOS- of ASAP-documenten met verschillende caps, discounts of side letters kunnen bij een latere ronde een rommelige cap table veroorzaken.
Ook moet worden voorkomen dat toekomstige investeerders afhaken omdat de bestaande instrumenten onduidelijk zijn of niet goed aansluiten op de Series A-documentatie.
Wat moeten investeerders bewaken?
Voor investeerders is de kernvraag of het instrument voldoende bescherming biedt vóór conversie.
Bij een converteerbare lening heeft de investeerder in beginsel een vordering op de vennootschap. Bij een EPOS of ASAP is dat vaak anders. De investeerder heeft vooral een recht op toekomstige aandelen, maar niet noodzakelijk een normale terugbetalingsvordering.
Daarom moeten investeerders goed kijken naar:
- de conversiegebeurtenissen;
- de valuation cap;
- de discount;
- informatieverplichtingen;
- bescherming bij exit vóór een volgende ronde;
- wat er gebeurt als er geen gekwalificeerde financiering komt;
- de positie bij insolventie;
- de vraag welke aandelenklasse bij conversie wordt uitgegeven;
- aansluiting op toekomstige investeringsdocumentatie.
Een EPOS of ASAP kan praktisch zijn, maar het is geen instrument dat zonder inhoudelijke review moet worden geteke
Mechaniek van de Nederlandse BV
De belangrijkste juridische vraag is of de toekomstige conversie uitvoerbaar is.
Bij een Nederlandse BV moet aandelenuitgifte meestal worden vastgelegd in een notariële akte. Daarnaast zijn aandeelhoudersbesluiten nodig, kunnen voorkeursrechten gelden en moeten de statuten ruimte bieden voor de juiste aandelenklasse.
Als de toekomstige ronde preferente aandelen bevat, moet vooraf duidelijk zijn of de EPOS- of ASAP-investeerder dezelfde klasse krijgt als de nieuwe investeerder, gewone aandelen krijgt of een economisch equivalent. Ook moet worden bepaald hoe de discount of valuation cap rekenkundig wordt toegepast.
Het is daarom verstandig om in het instrument al te regelen welke corporate actions later nodig zijn en dat de vennootschap en aandeelhouders zullen meewerken aan conversie.
EPOS/ASAP of converteerbare lening?
De keuze tussen EPOS/ASAP en een converteerbare lening is vooral een keuze tussen eenvoud en bescherming.
Een EPOS of ASAP past goed bij een snelle vroege ronde waarbij partijen de waardering willen uitstellen en de startup geen schulddruk wil geven. Een converteerbare lening past beter wanneer de investeerder meer zekerheid wil, het bedrag groter is of partijen afspraken willen maken over rente, looptijd, default en terugbetaling.
In de Nederlandse praktijk blijft de converteerbare lening herkenbaarder. Tegelijkertijd kunnen SAFE-achtige instrumenten nuttig zijn als zij goed worden aangepast aan Nederlandse BV-structuren.
De vraag is dus niet of een EPOS “beter” is dan een converteerbare lening. De vraag is welk instrument past bij de onderneming, de fase, het bedrag, de investeerder en de volgende ronde.
Wanneer is een EPOS of ASAP geschikt?
Een EPOS of ASAP kan geschikt zijn bij:
- een pre-seed- of seedronde;
- een relatief beperkt investeringsbedrag;
- een korte doorlooptijd;
- een verwachte volgende equity round;
- founders die geen schulddruk willen;
- investeerders die bereid zijn meer equity risk te nemen;
- internationale investeerders die bekend zijn met SAFE-achtige instrumenten.
Het instrument is minder geschikt als de onderneming onzeker is over een volgende ronde, de investeerder sterke downside protection wil of er al een complexe cap table bestaat.
Praktische drafting points
Een goed EPOS- of ASAP-document moet in ieder geval duidelijk regelen:
- het investeringsbedrag;
- de conversion trigger;
- de valuation cap;
- de discount;
- wat gebeurt bij exit vóór conversie;
- wat gebeurt als er geen gekwalificeerde financiering komt;
- informatieverplichtingen;
- medewerking aan aandeelhoudersbesluiten en notariële uitgifte;
- behandeling van voorkeursrechten;
- aansluiting op statuten en aandeelhoudersovereenkomst;
- positie bij toekomstige preferred shares;
- eventuele MFN- of pro rata-rechten.
De documentatie moet kort blijven, maar niet zo kort dat de belangrijkste Nederlandse implementatiepunten ontbreken.
Conclusie
EPOS en ASAP kunnen nuttige SAFE-achtige instrumenten zijn voor Nederlandse startups. Zij bieden snelheid en eenvoud, zonder de klassieke kenmerken van een lening zoals rente en maturity.
Maar de waarde van het instrument hangt af van de implementatie. Bij een Nederlandse BV moeten conversie, aandeelhoudersbesluiten, voorkeursrechten, statuten en notariële uitgifte goed worden geregeld.
Een EPOS of ASAP is dus geen Amerikaanse SAFE met een Nederlandse naam. Het is een instrument dat zorgvuldig moet worden afgestemd op Dutch BV mechanics, toekomstige financieringsrondes en de belangen van founders en investeerders.
FAQ
Wat is een EPOS?
EPOS staat voor Easy Prepayment on Shares. Het is een SAFE-achtig instrument waarbij een investeerder nu betaalt voor een toekomstig recht op aandelen.
Wat is een ASAP?
ASAP staat voor Agreement for Subscription Against Advance Payment. Het wordt gebruikt als aanduiding voor een vooruitbetaling op toekomstige aandelen.
Is een EPOS hetzelfde als een SAFE?
Niet helemaal. Het commerciële idee lijkt op een SAFE, maar bij een Nederlandse BV moet het instrument worden aangepast aan Nederlands recht, statuten, aandeelhoudersbesluiten en notariële uitgifte.
Is een EPOS een lening?
Meestal is het instrument juist bedoeld als alternatief voor een lening. Er is doorgaans geen rente en geen vaste terugbetalingsdatum. De exacte kwalificatie moet wel zorgvuldig worden beoordeeld.
Wanneer gebruik je beter een converteerbare lening?
Een converteerbare lening ligt meer voor de hand als de investeerder meer downside protection wil, het bedrag groter is of partijen rente, looptijd en default-regels willen afspreken.
Over Dirk de Waard
Dirk de Waard is advocaat ondernemingsrecht en M&A en partner bij Venture Lawyers in Amsterdam. Hij adviseert founders, startups, scale-ups en investeerders over venture capital, SAFE-achtige instrumenten, EPOS, ASAP, converteerbare leningen, aandeelhoudersafspraken, governance en Dutch BV dealimplementatie.
Een EPOS, ASAP of SAFE-achtig instrument gebruiken?
Een SAFE-achtig instrument kan nuttig zijn bij Nederlandse startupfinanciering, maar moet goed worden aangepast aan Dutch BV mechanics. Conversie, aandeelhoudersbesluiten, voorkeursrechten, statuten en notariële uitgifte moeten vooraf worden doordacht.
Dirk de Waard adviseert founders en investeerders over EPOS, ASAP, SAFE-achtige instrumenten, converteerbare leningen en early-stage financieringsrondes. Neem contact op via dirk.dewaard@viottalaw.com om een startupfinanciering of conversiemechanisme te bespreken.
