Venture capital ophalen in een BV

Venture capital ophalen in een BV

Venture capital-financiering is voor veel startups en scale-ups een belangrijke stap naar verdere groei. Een investering door een VC-fonds, angel investor of strategische investeerder brengt niet alleen kapitaal binnen, maar vaak ook nieuwe governance-afspraken, investeerdersrechten, informatieverplichtingen en afspraken over toekomstige financieringsrondes en exit.

Bij een BV vraagt zo’n financieringsronde om een zorgvuldige juridische structuur. Het gaat niet alleen om de commerciële afspraak over waardering en investeringsbedrag. De investering moet ook vennootschapsrechtelijk goed worden uitgevoerd. Dat betekent onder meer dat moet worden gekeken naar aandelenuitgifte, aandeelhoudersbesluiten, statuten, aandeelhoudersovereenkomst, investment agreement, cap table en notariële implementatie.

Deze bijdrage maakt deel uit van de Venture Capital Insights-serie over BV-financiering, investor rights en governance bij startups en scale-ups.

Van term sheet naar investment documentation

Een VC-ronde begint vaak met een term sheet. Daarin worden de hoofdpunten van de investering vastgelegd: de waardering, het investeringsbedrag, het type aandelen, eventuele liquidation preference, governance-afspraken, investor veto rights, informatieverplichtingen en voorwaarden voor closing.

Een term sheet is meestal grotendeels niet-bindend, maar bepaalde bepalingen zijn vaak wél bindend. Denk aan exclusiviteit, geheimhouding, kosten, toepasselijk recht en soms afspraken over due diligence. Het is belangrijk dat de term sheet duidelijk maakt welke bepalingen bindend zijn en welke alleen de commerciële hoofdlijnen weergeven.

Na de term sheet volgt de volledige transactiedocumentatie. Bij een VC-investering in een BV bestaat die meestal uit een investment agreement, een aandeelhoudersovereenkomst, aandeelhoudersbesluiten, bestuursbesluiten, aangepaste statuten, notariële akte van uitgifte en soms aanvullende documenten zoals IP-assignments, management arrangements of participatieplannen.

Aandelenuitgifte bij een BV

Een VC-investering wordt vaak gestructureerd als een uitgifte van nieuwe aandelen. De investeerder stort kapitaal in de vennootschap en krijgt daarvoor aandelen. Anders dan bij een gewone contractuele afspraak vereist de uitgifte van BV-aandelen een correcte vennootschapsrechtelijke uitvoering.

Daarbij moet worden vastgesteld welk orgaan bevoegd is om tot uitgifte te besluiten. In veel gevallen is dat de algemene vergadering, tenzij de statuten anders bepalen. Ook moet worden gekeken naar voorkeursrechten van bestaande aandeelhouders, goedkeuringsrechten, blokkeringsregelingen en eventuele afspraken in bestaande aandeelhoudersovereenkomsten.

De daadwerkelijke uitgifte van aandelen in een BV vindt plaats bij notariële akte. Dat maakt de notaris een essentieel onderdeel van de closing. De notaris zal onder meer de corporate approvals, bevoegdheden, identificatie van partijen en statutaire bepalingen controleren.

Gewone aandelen of preferente aandelen

Een belangrijke structureringsvraag is of de investeerder gewone aandelen krijgt of preferente aandelen. In VC-transacties worden vaak preferente aandelen gebruikt, omdat investeerders daarmee specifieke financiële en governance-rechten kunnen krijgen.

Preferente aandelen kunnen bijvoorbeeld recht geven op een liquidation preference, bijzondere dividendrechten, conversierechten, anti-dilution protection of specifieke stemrechten. Het gebruik van verschillende aandelenklassen moet goed aansluiten op de statuten en de aandeelhoudersovereenkomst.

Voor founders is het belangrijk om niet alleen naar de post-money valuation te kijken. De economische uitkomst bij een exit kan sterk worden beïnvloed door liquidation preferences, participation rights, anti-dilution mechanisms en andere investeerdersrechten. Een hoge waardering met zware preference rights is niet altijd beter dan een lagere waardering met evenwichtiger voorwaarden.

Governance en investor rights

VC-investeerders willen meestal niet alleen aandelen, maar ook invloed op belangrijke besluiten. Die invloed wordt vaak vormgegeven via reserved matters, veto rights, informatieverplichtingen, benoemingsrechten, board observer rights of een zetel in een one-tier board.

Reserved matters kunnen zien op onderwerpen zoals nieuwe financieringsrondes, uitgifte van aandelen, wijziging van de statuten, grote investeringen, schuldfinanciering, verkoop van belangrijke activa, wijziging van het businessplan, beloning van founders en verkoop van de onderneming.

De uitdaging is om een balans te vinden tussen bescherming van de investeerder en voldoende ondernemersvrijheid voor het management. Te veel veto rights kunnen de onderneming onwerkbaar maken. Te weinig bescherming kan voor investeerders onacceptabel zijn.

Cap table en verwatering

Voor elke VC-ronde is een duidelijke cap table essentieel. De cap table moet laten zien wie welke aandelen houdt, welke opties of participatierechten bestaan, welke convertible loans of SAFEs nog kunnen converteren, en wat de fully diluted positie is vóór en na de investering.

Discussies ontstaan vaak over de vraag of een option pool wordt meegenomen in de pre-money of post-money valuation. Voor founders maakt dat veel uit, omdat een pre-money option pool in feite extra verwatering voor bestaande aandeelhouders kan betekenen.

Ook bestaande convertibles, warrants, SARs, advisor equity en informele equity promises moeten vóór closing worden beoordeeld. Onzekerheden in de cap table kunnen een financieringsronde vertragen of leiden tot heronderhandeling van de voorwaarden.

Due diligence

VC due diligence is meestal minder uitgebreid dan bij een klassieke M&A-transactie, maar bepaalde onderwerpen zijn wel cruciaal. Investeerders kijken vaak naar IP-ownership, founder commitments, werknemers en consultants, bestaande aandeelhoudersafspraken, material contracts, schulden, subsidies, privacy, litigation, tax en de cap table.

Voor technologiebedrijven is IP-ownership vaak een kernpunt. De vennootschap moet kunnen aantonen dat software, merken, domeinnamen, data, knowhow en andere relevante rechten daadwerkelijk bij de vennootschap liggen of correct zijn gelicentieerd. Als founders, werknemers of externe developers IP hebben ontwikkeld zonder goede overdracht, kan dat een belangrijk due diligence-issue zijn.

Closing van de financieringsronde

De closing van een VC-ronde bestaat meestal uit het ondertekenen van de transactiedocumentatie, het nemen van corporate approvals, het passeren van de notariële akte van uitgifte, het doen van de kapitaalstorting en het bijwerken van het aandeelhoudersregister.

Bij internationale investeerders kan extra tijd nodig zijn voor KYC, legalisaties, apostilles, powers of attorney en notariële identificatievereisten. Ook moet tijdig worden afgestemd of de investering in euro’s wordt gedaan, op welke bankrekening de storting plaatsvindt en welke closing deliverables vereist zijn.

Een strakke closing checklist voorkomt dat de ronde vertraging oploopt door ontbrekende volmachten, onvolledige besluiten of onduidelijke betalingsinstructies.

Praktische conclusie

Venture capital ophalen in een BV is meer dan het tekenen van een term sheet en het ontvangen van geld. De financieringsronde moet juridisch goed worden gestructureerd en correct worden uitgevoerd.

Voor founders is het belangrijk om te begrijpen welke rechten zij aan investeerders geven en hoe die rechten uitwerken bij toekomstige rondes, governanceconflicten en exit. Voor investeerders is het belangrijk dat hun economische en governance-afspraken afdwingbaar zijn en goed aansluiten op de BV-structuur.

Een goede VC-ronde combineert commerciële snelheid met juridische precisie. Dat voorkomt cap table-problemen, onduidelijke investor rights en discussie bij de volgende financieringsronde of exit.

Advies nodig bij een venture capital-financiering in een BV?

Een VC-ronde vraagt om meer dan een term sheet. De investering moet passen bij de BV-structuur, de cap table, de statuten, de aandeelhoudersovereenkomst, investeerdersrechten en toekomstige financierings- of exitplannen.

Als partner bij VentureLawyers in Amsterdam adviseer ik founders, investeerders en groeibedrijven over venture capital-financieringen, investment agreements, aandeelhoudersovereenkomsten, cap tables, preferente aandelen, investor rights en Dutch BV-governance.

Als je een VC-ronde voorbereidt, onderhandelt of juridisch wilt laten beoordelen, kun je mij een e-mail sturen via dirk.dewaard@venturelawyers.nl.