Aansprakelijkheid van de verkoper na closing

Wanneer is de verkoper na verkoop echt klaar?

Voor veel ondernemers is de verkoop van hun onderneming pas geslaagd als zij na closing niet opnieuw in discussie raken met de koper. De koopprijs is betaald, de aandelen zijn geleverd en de onderneming is overgedragen. Toch kan de verkoper na closing nog aansprakelijk worden gesteld op grond van garanties, vrijwaringen, leakage, earn-out afspraken, vendor loans of andere post-closing verplichtingen.

De kernvraag is daarom niet alleen: wat is de koopprijs? De vraag is ook: welk risico blijft na closing bij de verkoper achter?

Deze bijdrage is onderdeel van de Bedrijf Verkopen Insights-pagina over verkoopprocessen, SPA’s, garanties, disclosure en verkopersrisico.

Garanties als belangrijkste claimbasis

De meeste post-closing claims beginnen bij garanties in de SPA. De koper stelt dan dat een garantie onjuist was op signing of closing. Dat kan gaan over jaarrekeningen, contracten, werknemers, IP, belasting, litigation, compliance, vergunningen, privacy of de afwezigheid van undisclosed liabilities.

Voor verkopers is het belangrijk dat garanties niet te breed zijn geformuleerd en dat zij aansluiten op wat de verkoper daadwerkelijk weet of kan controleren. Een founder die de onderneming jarenlang heeft geleid, zal vaak meer kennis worden toegerekend dan een passieve aandeelhouder.

De disclosure letter is daarbij cruciaal. Als een risico goed is disclosed, kan de koper daar later meestal minder makkelijk een warranty claim op baseren. Algemene of slordige disclosure geeft echter minder bescherming dan verkopers vaak denken.

Caps, baskets en limitation periods

Verkopersaansprakelijkheid wordt meestal contractueel beperkt. De SPA bevat vaak een cap, een de minimis-drempel, een basket en claimtermijnen. Die bepalingen bepalen of een koper daadwerkelijk kan claimen en hoeveel verhaal mogelijk is.

Voor verkopers zijn deze beperkingen geen detail. Een hoge cap of lange claimtermijn kan betekenen dat een aanzienlijk deel van het verkooprisico nog jaren blijft hangen. Voor kopers is juist van belang dat beperkingen niet zo ver gaan dat garanties feitelijk tandeloos worden.

Fundamentele garanties, tax claims en specifieke vrijwaringen krijgen vaak een aparte behandeling. Zij kunnen hogere caps of langere termijnen hebben dan gewone business warranties.

Vrijwaringen voor bekende risico’s

Vrijwaringen worden gebruikt voor concrete risico’s die partijen kennen of specifiek willen alloceren. Denk aan een lopende procedure, een belastingrisico, een werknemersclaim, een subsidieprobleem, een milieukwestie of een contractueel geschil.

Voor verkopers is het beter om bekende risico’s specifiek te begrenzen dan ze impliciet onder brede garanties te laten vallen. Een goede vrijwaring regelt wat precies onder de claim valt, welke kosten worden vergoed, wie de verdediging voert, of mitigatie vereist is en of de koper derden eerst moet aanspreken.

Zonder zulke afspraken kan een bekende kwestie na closing uitgroeien tot een bredere discussie over schade, causaliteit en controle over de claimafhandeling.

Earn-outs, vendor loans en set-off

Niet alle verkopersrisico’s komen uit garanties. Earn-outs en vendor loans creëren vaak een langdurige relatie tussen koper en verkoper. Dat kan commercieel nuttig zijn, maar verhoogt de kans op post-closing conflicten.

Bij earn-outs ontstaat discussie over omzet, EBITDA, accounting policies, klanttoerekening, kostenallocatie, integratie, managementbesluiten en informatievoorziening. Bij vendor loans kan de koper proberen warranty claims of andere geschillen te verrekenen met nog openstaande bedragen.

Daarom moeten earn-out en vendor loan bepalingen niet los van de aansprakelijkheidsregeling worden opgesteld. De SPA moet duidelijk maken wanneer set-off is toegestaan, welke informatie de verkoper krijgt en hoe geschillen worden opgelost.

Leakage en post-closing verplichtingen

Bij locked box-transacties kan de koper na closing claimen dat sprake was van leakage tussen de locked box date en closing. Voor verkopers is het belangrijk dat permitted leakage helder is gedefinieerd. Denk aan salarissen, management fees, dividend, intercompany payments, transactiekosten en normale bedrijfsbetalingen.

Daarnaast kunnen verkopers na closing verplichtingen houden, bijvoorbeeld medewerking aan overdracht van contracten, transitional services, belastingaangiften, informatieverzoeken, klantintroducties of overdracht van IP/documentatie.

Als die verplichtingen vaag zijn, kunnen ze na closing tot frictie leiden. De verkoper denkt klaar te zijn; de koper verwacht nog actieve ondersteuning.

Praktische conclusie

Een verkoop is juridisch niet automatisch afgerond op closing. De echte exitpositie van de verkoper wordt bepaald door garanties, disclosure, caps, claimtermijnen, vrijwaringen, earn-outs, vendor loans, leakage en post-closing covenants.

Voor verkopers is het daarom belangrijk om al tijdens de LOI- en SPA-fase te sturen op een realistische aansprakelijkheidsstructuur. Niet elk risico kan worden uitgesloten, maar veel discussies kunnen worden beperkt door duidelijke drafting en een gedisciplineerde disclosure process.

FAQ

Kan een koper na closing nog claimen?

Ja. Dat kan bijvoorbeeld op basis van garanties, vrijwaringen, leakage, earn-out afspraken, vendor loans of post-closing verplichtingen.

Hoe beperkt een verkoper zijn aansprakelijkheid?

Door duidelijke garanties, goede disclosure, caps, baskets, claimtermijnen, specifieke vrijwaringen en heldere afspraken over earn-outs, vendor loans en set-off.

Is disclosure echt zo belangrijk?

Ja. Goede disclosure kan voorkomen dat een bekend risico later als warranty breach wordt gepresenteerd. Slordige of algemene disclosure geeft minder bescherming.

Over Dirk de Waard

Dirk de Waard is advocaat ondernemingsrecht en M&A, partner bij Venture Lawyers in Amsterdam, en adviseert ondernemers, DGA’s, aandeelhouders en M&A-adviseurs over verkoopprocessen, SPA’s, garanties, disclosure, vrijwaringen, earn-outs, vendor loans en post-closing geschillen.

Verkoper na closing goed beschermen?

De juridische exit van een verkoper wordt niet alleen bepaald door levering van de aandelen en betaling van de koopprijs. Garanties, vrijwaringen, disclosure, earn-outs en vendor loans bepalen welke risico’s na closing blijven bestaan.

Dirk de Waard adviseert ondernemers, DGA’s, aandeelhouders en M&A-adviseurs over verkopersaansprakelijkheid bij Nederlandse M&A-transacties. Neem contact op via dirk.dewaard@viottalaw.com om de aansprakelijkheidsstructuur in een LOI, SPA of disclosure letter praktisch te beoordelen.