Juridische due diligence bij M&A-transacties

Wat kopers, verkopers en adviseurs moeten onderzoeken vóór signing

Juridische due diligence is het onderzoek naar de juridische positie van een onderneming vóór een overname. De koper wil weten wat hij koopt, welke risico’s bestaan en welke afspraken nodig zijn in de SPA. De verkoper wil voorkomen dat due diligence leidt tot prijsdruk, vertraging of brede garanties.

In Nederlandse M&A-transacties is due diligence geen losstaand onderzoek. De bevindingen bepalen vaak de koopprijs, garanties, vrijwaringen, disclosure letter, closing conditions en soms zelfs de transactiestructuur.

Deze blog sluit aan op Viotta’s M&A Insights en de Nederlandse praktijk rond SPA’s, disclosure en closing.

Corporate documentatie

Het onderzoek begint meestal met de corporate basis. Denk aan statuten, aandeelhoudersregister, aandeelhoudersovereenkomsten, bestuursbesluiten, aandeelhoudersbesluiten, groepsstructuur, UBO-informatie en historische uitgifte of overdracht van aandelen.

Bij een BV is vooral belangrijk of de verkoper de aandelen vrij kan leveren, of er blokkeringsregelingen of goedkeuringsrechten zijn en of eerdere uitgiftes of overdrachten correct zijn uitgevoerd.

Corporate issues lijken administratief, maar kunnen direct invloed hebben op closing.

Contracten

Belangrijke commerciële contracten krijgen veel aandacht. Denk aan klantcontracten, leverancierscontracten, distributieovereenkomsten, licenties, huurovereenkomsten, financiering, IT-contracten, SaaS-contracten en samenwerkingsovereenkomsten.

De koper kijkt naar looptijd, opzegbaarheid, exclusiviteit, aansprakelijkheid, change-of-control, overdraagbaarheid, prijsafspraken, minimumverplichtingen en afhankelijkheid van key customers.

Een change-of-control of consent-bepaling kan betekenen dat een contract niet zonder toestemming kan worden voortgezet na de overname. Dat kan een closing condition of specifiek risico in de SPA worden.

Arbeidsrecht en management

Arbeidsrechtelijke due diligence ziet op arbeidsovereenkomsten, managementovereenkomsten, personeelsreglementen, pensioen, bonussen, non-competes, ziekte, claims, reorganisaties en medezeggenschap.

Bij founder-led ondernemingen is ook de positie van key management belangrijk. Blijft management na closing aan? Zijn er retentieafspraken nodig? Zijn non-compete en non-solicit-afspraken afdwingbaar en proportioneel?

Bij carve-outs of asset deals speelt bovendien de vraag of sprake is van overgang van onderneming.

Intellectuele eigendom en IT

Voor technologie-, software-, merk- en productbedrijven is IP vaak een kernonderdeel van de waarde. De koper wil weten of de onderneming eigenaar is van de relevante software, merken, domeinnamen, ontwerpen, knowhow en documentatie.

Risico’s ontstaan vaak bij freelancers, founders, voormalige werknemers, open-source software, licenties of ontwikkelwerk door groepsmaatschappijen.

IT-contracten, cloudafspraken, cybersecurity, datahosting, escrow, support en afhankelijkheid van leveranciers kunnen ook belangrijk zijn, zeker bij SaaS- en techbedrijven.

Procedures, claims en compliance

Due diligence moet inzicht geven in lopende of dreigende geschillen, claims, boetes, onderzoeken, klachten en compliance-risico’s. Dat kan gaan om klanten, leveranciers, werknemers, toezichthouders, concurrenten of voormalige aandeelhouders.

Ook vergunningen, sectorale regelgeving, privacy, sancties, mededinging, Vifo-screening, subsidies en milieukwesties kunnen relevant zijn.

Als een risico concreet is, ligt een specifieke vrijwaring vaak meer voor de hand dan een algemene garantie.

Financiële en fiscale bevindingen juridisch vertalen

Juridische due diligence staat niet los van financiële en fiscale due diligence. Bevindingen over debt-like items, werkkapitaal, belastingposities, intercompany-verhoudingen, bonussen of transaction expenses moeten juridisch worden vertaald naar de SPA.

Dat kan via koopprijsaanpassingen, locked box-bepalingen, completion accounts, vrijwaringen, garanties of closing deliverables.

Een goede M&A-aanpak zorgt ervoor dat financial, tax en legal due diligence niet naast elkaar blijven bestaan, maar samenkomen in de transactiedocumentatie.

Invloed op de SPA

De belangrijkste output van juridische due diligence is niet alleen een rapport. De echte waarde zit in de vertaling naar de SPA.

Bevindingen kunnen leiden tot aanvullende garanties, specifieke indemnities, disclosure, closing conditions, covenants, escrow, holdback, prijsaanpassing of zelfs aanpassing van de transactiestructuur.

Voor verkopers is het belangrijk om bevindingen goed te disclosed. Voor kopers is belangrijk dat materiële risico’s niet verdwijnen in algemene formuleringen.

Praktische conclusie

Juridische due diligence bij M&A-transacties draait om risicoherkenning en contractuele vertaling. Het onderzoek moet duidelijk maken wat de koper koopt, welke risico’s bestaan en hoe die risico’s in de SPA worden verdeeld.

Voor verkopers is voorbereiding essentieel. Een goed ingerichte dataroom en duidelijke disclosure versterken de onderhandelingspositie. Voor kopers is de uitdaging om bevindingen concreet te vertalen naar prijs, garanties, vrijwaringen en closing conditions.

FAQ

Wat wordt onderzocht bij juridische due diligence?
Onder meer corporate documentatie, contracten, personeel, IP, IT, claims, vergunningen, compliance, privacy en regelgeving.

Wat gebeurt er met due diligence-bevindingen?
Die kunnen leiden tot prijsaanpassing, garanties, vrijwaringen, disclosure, closing conditions of aanpassing van de transactiestructuur.

Is due diligence alleen belangrijk voor de koper?
Nee. Ook verkopers hebben belang bij goede voorbereiding, omdat dit prijsdruk, vertraging en brede garanties kan beperken.

Over Dirk de Waard

Dirk de Waard is advocaat ondernemingsrecht en M&A, partner bij Venture Lawyers in Amsterdam, en adviseert kopers, verkopers, ondernemers, investeerders en corporate finance adviseurs over juridische due diligence, dataroomvoorbereiding, SPA’s, disclosure en closing.

Juridische due diligence goed voorbereiden?

Due diligence bepaalt vaak welke risico’s in de SPA terechtkomen. Contracten, IP, werknemers, governance, claims en compliance moeten daarom niet alleen worden onderzocht, maar ook goed worden vertaald naar garanties, vrijwaringen, disclosure en closing conditions.

Dirk de Waard adviseert kopers, verkopers en adviseurs over juridische due diligence bij Nederlandse M&A-transacties. Neem contact op via dirk.dewaard@viottalaw.com om een due diligence-proces of dataroom praktisch voor te bereiden.