Wanneer individuele investeerders extra rechten krijgen buiten de hoofdronde
Category: NieuwsWanneer individuele investeerders extra rechten krijgen buiten de hoofdronde
Een side letter kan nuttig zijn bij een investeringsronde waarin één investeerder specifieke rechten nodig heeft die niet voor alle aandeelhouders gelden. Denk aan MFN-rechten, extra informatieverplichtingen, pro rata-rechten, transfer rights, ESG-reporting, observer rights of aanvullende consent rights.
Maar side letters kunnen ook problemen veroorzaken. Zij creëren een extra laag naast statuten, aandeelhoudersovereenkomst, investeringsovereenkomst en cap table. Als die laag niet goed wordt beheerd, ontstaat onduidelijkheid over rangorde, gelijke behandeling, governance en rechten bij een volgende ronde of exit.
Deze blog maakt deel uit van de Venture Capital Insights over Nederlandse startupfinanciering en sluit aan op converteerbare leningsovereenkomsten, aandeelhoudersovereenkomsten en Governance Insights over aandeelhoudersverhoudingen.
Waarom investeerders een side letter vragen
Investeerders vragen side letters om verschillende redenen. Een lead investor wil soms extra informatie of governancebescherming. Een strategische investeerder wil beperkingen op overdracht aan concurrenten. Een fonds wil ESG- of rapportageverplichtingen. Een bestaande investeerder wil pro rata-rechten of MFN-bescherming bij latere financiering.
Voor founders kan een side letter aantrekkelijk zijn omdat de hoofdronde sneller kan sluiten. Niet iedere bijzondere afspraak hoeft dan in de aandeelhoudersovereenkomst te worden opgenomen.
Maar die snelheid heeft een prijs. Iedere side letter moet worden getoetst aan de hoofddocumentatie.
Welke rechten staan vaak in een side letter?
Veelvoorkomende side letter-rechten zijn MFN-rechten, aanvullende informatie- en rapportagerechten, pro rata participation rights, transfer rights, observer rights, fee letters, confidentiality undertakings, ESG-reporting en soms beperkte consent rights.
Niet elk recht is geschikt voor een side letter. Rechten die de kern van governance, aandelenuitgifte, overdracht, stemrecht of exit raken, moeten vaak ook worden afgestemd met statuten en aandeelhoudersovereenkomst.
Een side letter mag niet ongemerkt een tweede aandeelhoudersovereenkomst worden.
Rangorde ten opzichte van statuten en aandeelhoudersovereenkomst
De belangrijkste vraag is rangorde. Wat gebeurt er als de side letter afwijkt van de aandeelhoudersovereenkomst? En wat als de statuten een andere procedure bevatten?
De side letter moet duidelijk maken dat zij niet bedoeld is om statuten of collectieve afspraken te doorkruisen, tenzij dat expliciet en geldig is geregeld. In de praktijk is het verstandig om een hierarchy clause op te nemen: welke documenten gaan voor bij conflict?
Voor latere rondes is dit cruciaal. Nieuwe investeerders willen weten welke individuele rechten al bestaan. Als side letters niet worden geïnventariseerd, kunnen zij de volgende financing of exit vertragen.
MFN en pro rata
Een MFN-clausule geeft een investeerder recht op dezelfde of betere voorwaarden als een andere investeerder later gunstigere rechten krijgt. Dat kan begrijpelijk zijn bij bridge rounds of converteerbare instrumenten, maar kan latere rondes compliceren.
Pro rata-rechten geven een investeerder het recht om naar rato mee te doen in toekomstige rondes. Ook dat kan logisch zijn, maar moet worden afgestemd op wettelijke of statutaire voorkeursrechten, investor majority decisions en nieuwe lead investor-eisen.
Founders moeten vooraf modelleren wat deze rechten betekenen bij een Series A, down round, bridge round of strategische investering.
Informatie- en consent rights versus bestuurstaak
Extra information rights kunnen redelijk zijn, maar zij moeten werkbaar blijven. Een startup kan niet voor iedere kleine investeerder een apart rapportagepakket onderhouden.
Consent rights zijn gevoeliger. Als een individuele investeerder buiten de aandeelhoudersovereenkomst om veto’s krijgt, kan dat de governance blokkeren. Bovendien moet het bestuur van een Nederlandse BV zijn eigen taak kunnen blijven uitoefenen.
Daarom horen side letter consent rights beperkt en specifiek te zijn. Structurele reserved matters horen meestal in de aandeelhoudersovereenkomst en, waar nodig, in de statuten.
Overdracht, looptijd en beëindiging
Een side letter moet bepalen of rechten overdraagbaar zijn, wanneer zij vervallen en of zij blijven gelden na een vervolgronde, exit of daling onder een minimum belang.
Zonder eindmoment kunnen oude side letters blijven rondzingen in de cap table. Dat is onhandig bij due diligence, nieuwe investeerders en exits.
Een side-letter register helpt: per investeerder, datum, rechten, duur, overdraagbaarheid, conflictregels en verval bij volgende ronde of exit.
Praktische conclusie
Side letters kunnen nuttig zijn, maar alleen als zij passen binnen de documenthiërarchie van de ronde.
Voor founders en investeerders is de praktische vraag: welk recht hoort in de side letter, welk recht hoort in de aandeelhoudersovereenkomst, welk recht moet in de statuten en welk recht moet voor alle investeerders gelijk gelden?
FAQ
Is een side letter bindend onder Nederlands recht?
Ja, een side letter kan bindend zijn als aan de normale vereisten voor contractvorming is voldaan.
Kan een side letter afwijken van de aandeelhoudersovereenkomst?
Dat kan problematisch zijn. De rangorde tussen documenten moet expliciet worden geregeld.
Moeten andere investeerders de side letter kennen?
Niet altijd volledig, maar relevante rechten kunnen voor governance, volgende rondes en exits wel belangrijk zijn.
Wat is een MFN-clausule?
Een most-favoured-nation clausule geeft een investeerder recht op bepaalde betere voorwaarden die later aan een andere investeerder worden gegeven.
Blijft een side letter gelden na een vervolgronde?
Dat hangt af van de tekst. De side letter moet duur, overdraagbaarheid en verval duidelijk regelen.
Over Dirk de Waard
Dirk de Waard is advocaat ondernemingsrecht en M&A en partner bij Venture Lawyers in Amsterdam. Hij adviseert founders, startups, scale-ups, angels, seed- en growthinvesteerders en adviseurs over investeringsrondes, side letters, aandeelhoudersovereenkomsten, statuten, investor rights en governance.
Side letter of investor rights beoordelen?
Een side letter moet passen binnen statuten, aandeelhoudersovereenkomst, investeringsovereenkomst en cap table.
Dirk de Waard adviseert founders en investeerders over side letters en investor-rightsdocumentatie bij Nederlandse investeringsrondes. Neem contact op via dirk.dewaard@viottalaw.com om een side-letter hierarchy check te laten uitvoeren.
