Wanneer koop je een onderneming rechtstreeks en wanneer via een aparte kopervennootschap?
Category: NieuwsWanneer koop je een onderneming rechtstreeks en wanneer via een aparte kopervennootschap?
Bij de aankoop van een onderneming kan de koper de aandelen rechtstreeks kopen, maar vaak wordt gewerkt met een afzonderlijke acquisitieholding of BidCo. Die BidCo koopt de aandelen in de target, trekt de financiering aan en vormt de juridische schakel tussen koper, financiers, investeerders en de overgenomen onderneming.
Voor ondernemers, strategische kopers en overnameadviseurs is de keuze voor een BidCo geen puur technische vraag. De structuur beïnvloedt financiering, aansprakelijkheid, zekerheden, governance, fiscale afstemming, toekomstige acquisities en de positie van eventuele mede-investeerders.
Een BidCo kan praktisch en professioneel zijn, vooral bij grotere transacties, externe financiering of buy-and-build. Maar een onnodig complexe structuur kan ook kosten, documentatie en besluitvorming verzwaren. De vraag is dus niet alleen of een BidCo mogelijk is, maar of de structuur past bij de overname, financiering en toekomstplannen van de koper.
Deze blog is onderdeel van de serie Bedrijf kopen: M&A Insights voor ondernemers, strategische kopers en overnameadviseurs.
Rechtstreeks kopen of via een BidCo?
Bij een rechtstreekse koop wordt de koper zelf aandeelhouder van de doelvennootschap. Dat kan eenvoudig zijn wanneer één bestaande holding de onderneming koopt en er geen externe financiering of mede-investeerders zijn.
Bij een BidCo-structuur richt de koper een afzonderlijke vennootschap op die de aandelen in de target koopt. Boven de BidCo kan een persoonlijke holding, groepsholding, investeringsholding of consortiumstructuur zitten. Onder de BidCo komt de target te hangen.
De BidCo wordt dan het centrale punt voor de koopprijs, financiering, aandeelhoudersleningen, zekerheden, governance en toekomstige add-on acquisities. Dat maakt de structuur overzichtelijk voor financiers en investeerders, maar vraagt ook om goede documentatie.
Wanneer is een acquisitieholding logisch?
Een BidCo is vooral logisch wanneer de overname wordt gefinancierd met een combinatie van eigen vermogen en vreemd vermogen. De bank of financier wil dan vaak precies zien welke vennootschap de lening aangaat, welke aandelen worden verpand, waar de cashflows zitten en welke zekerheden beschikbaar zijn.
Een BidCo is ook logisch wanneer meerdere partijen samen kopen. Denk aan een ondernemer met een investeerder, een managementteam met een financier, een strategische koper met een minderheidsinvesteerder of een buy-and-build-platform dat later meer ondernemingen wil toevoegen. De BidCo of bovenliggende holding kan dan worden gebruikt om eigendom, governance en financiering goed te structureren.
Bij kleinere transacties kan een aparte BidCo minder nodig zijn. Als één koper vanuit zijn bestaande holding koopt en geen externe financiering aantrekt, kan een rechtstreekse koop eenvoudiger zijn. Wel moet ook dan worden gekeken naar aansprakelijkheid, fiscale positie, toekomstige verkoop en mogelijke nieuwe investeerders.
Eigen vermogen, vreemd vermogen en aandeelhoudersleningen
Een overname wordt vaak gefinancierd met een mix van eigen vermogen, bankfinanciering, vendor financing en aandeelhoudersleningen.
Het eigen vermogen kan worden ingebracht als agio, aandelenkapitaal of kapitaalstorting. Vreemd vermogen kan komen van een bank, debt fund, verkoper of verbonden partij. Aandeelhouders kunnen hun bijdrage ook deels structureren als aandeelhouderslening.
De juridische documentatie moet duidelijk maken wat de rangorde is tussen deze geldstromen. Staat de bank bovenaan? Is de vendor loan achtergesteld? Zijn aandeelhoudersleningen achtergesteld bij externe financiering? Wordt rente betaald of opgerold? Mag de BidCo dividend ontvangen uit de target om rente en aflossing te betalen?
Deze vragen moeten niet pas na closing worden uitgewerkt. Zij horen in de financieringsstructuur, leningdocumentatie, aandeelhoudersafspraken en closing agenda.
Voor financieringsrisico’s bij overnames, zie ook Overnamefinanciering en financieringsvoorbehoud bij bedrijfsovernames.
Zekerheden en positie van financiers
Als een bank of andere financier betrokken is, zal zij vaak zekerheden verlangen. Denk aan verpanding van aandelen in de target, verpanding van vorderingen, zekerheden op bankrekeningen, garanties of andere financieringsafspraken.
De BidCo-structuur moet daarop zijn ingericht. De financier wil weten welke vennootschap de lening aangaat, welke kasstromen beschikbaar zijn voor debt service en welke zekerheden juridisch kunnen worden gevestigd.
Voor de koper is belangrijk dat de zekerheden niet botsen met toekomstige transacties. Als later een add-on acquisitie wordt gedaan, extra financiering wordt aangetrokken of een investeerder toetreedt, moet de structuur daar ruimte voor bieden.
De zekerhedenstructuur moet daarom worden afgestemd met corporate, finance, fiscal en notarieel advies.
Governance binnen de acquisitiestructuur
Een BidCo-structuur vraagt om duidelijke governance. Wie benoemt het bestuur? Welke besluiten vereisen goedkeuring? Welke informatie moet worden gedeeld? Mag extra schuld worden aangetrokken? Mag de target dividend uitkeren? Mag een add-on acquisitie worden gedaan zonder toestemming van alle aandeelhouders?
Bij één koper zijn deze vragen vaak intern. Bij meerdere aandeelhouders worden zij essentieel. Dan is een aandeelhoudersovereenkomst nodig waarin reserved matters, besluitvorming, informatie, financiering, overdracht van aandelen, exit, drag-along, tag-along en deadlock worden geregeld.
Bij managementparticipatie of private-equityachtige structuren kunnen ook leaver-bepalingen, rollover, sweet equity of vesting relevant zijn. Zie in dat verband ook Managementparticipatie bij private equity: rollover, sweet equity en leaver-bepalingen.
Fiscale afstemming
De keuze voor een BidCo moet fiscaal worden afgestemd. Denk aan renteaftrek, fiscale eenheid, verliesverrekening, deelnemingsvrijstelling, dividendstromen, transfer pricing, rente op aandeelhoudersleningen en toekomstige verkoop.
De juridische structuur en fiscale structuur moeten elkaar ondersteunen. Een structuur die juridisch logisch lijkt, kan fiscaal suboptimaal zijn. Omgekeerd kan een fiscaal gewenste structuur juridisch extra governance of financieringsdocumentatie vereisen.
Daarom moet de BidCo-structuur vroeg in het proces met fiscalisten en accountants worden afgestemd. De LOI, financieringsdocumentatie en SPA moeten vervolgens bij die structuur aansluiten.
Gevolgen voor toekomstige acquisities en investeerders
Een BidCo kan een goede basis zijn voor buy-and-build. De koper kan de eerste target onder de acquisitieholding hangen en later extra ondernemingen toevoegen. De BidCo of tussenholding wordt dan het platform voor toekomstige acquisities, financiering en investeerders.
Dat werkt alleen als de structuur schaalbaar is. De governance moet ruimte bieden voor extra financiering, add-on acquisities, nieuwe aandeelhouders, managementparticipatie en exit.
Als de koper verwacht later een private-equitypartij, family office of strategische investeerder aan te trekken, moet de structuur daarop zijn voorbereid. Het is vaak eenvoudiger om dit vooraf goed in te richten dan om de structuur vlak voor een nieuwe ronde of exit te herstructureren.
Praktische conclusie
Een acquisitieholding of BidCo kan een sterke structuur zijn bij de aankoop van een onderneming. De structuur kan financiering, governance, aansprakelijkheid, zekerheden en toekomstige acquisities overzichtelijk maken.
Maar een BidCo is geen standaardoplossing voor iedere transactie. De structuur moet passen bij de koper, koopprijs, financiering, fiscale positie, investeerders, managementafspraken en toekomstplannen.
Voor ondernemers en strategische kopers is de belangrijkste les: bespreek de acquisitiestructuur vóórdat de LOI wordt getekend. Als de koopprijs, financiering en governance al verkeerd zijn ingestoken, wordt het later moeilijker om de structuur juridisch en fiscaal goed te krijgen.
FAQ
Is een BidCo altijd nodig bij een bedrijfsovername?
Nee. Bij eenvoudige transacties kan een koper soms rechtstreeks vanuit een bestaande holding kopen. Een BidCo is vooral nuttig bij externe financiering, meerdere aandeelhouders, managementparticipatie of toekomstige acquisities.
Wie verstrekt de financiering aan de BidCo?
Dat kan de koper zelf zijn, maar ook een bank, investeerder, verkoper via vendor loan of aandeelhouders via aandeelhoudersleningen.
Kan een BidCo worden gebruikt voor buy-and-build?
Ja. Een BidCo of acquisitieholding kan fungeren als platform voor toekomstige add-on acquisities, mits governance en financiering daarop zijn ingericht.
Moet de verkoper iets vinden van de BidCo-structuur?
Ja, vaak wel. De verkoper wil weten wie koper is, wie de koopprijs betaalt en of er voldoende deal certainty is. Bij een lege BidCo kan extra zekerheid of financieringsbewijs worden gevraagd.
Moet de BidCo-structuur fiscaal worden beoordeeld?
Ja. Renteaftrek, fiscale eenheid, deelnemingsvrijstelling, dividendstromen en toekomstige exit moeten met fiscalisten worden afgestemd.
Over Dirk de Waard
Dirk de Waard is advocaat ondernemingsrecht en M&A en partner bij Venture Lawyers in Amsterdam. Hij adviseert ondernemers, strategische kopers, investeerders, managementteams en overnameadviseurs over bedrijfsovernames, acquisitiestructuren, aandeelhoudersafspraken, overnamefinanciering en Nederlandse transactiepraktijk.
ViottaLaw is het persoonlijke insights platform van Dirk. Juridische dienstverlening wordt verricht vanuit Venture Lawyers.
Een acquisitiestructuur opzetten?
De keuze tussen rechtstreeks kopen of kopen via een BidCo beïnvloedt financiering, governance, zekerheden, fiscale afstemming en toekomstige acquisities.
Dirk de Waard adviseert kopers, ondernemers en investeerders over acquisitieholdings, BidCo-structuren en bedrijfsovernames. Neem contact op via dirk.dewaard@viottalaw.com om de juiste structuur voor een voorgenomen overname te bespreken.
