Vendor loan agreement bij overnames: rente, zekerheden en achterstelling
Category: NieuwsRente, aflossing, zekerheden, achterstelling en verrekening moeten aansluiten op de SPA
Een vendor loan overeenkomst is de leningsovereenkomst waarmee een verkoper bij een overname een deel van de koopprijs als lening aan de koper laat uitstaan na closing.
De commerciële afspraak staat vaak al in de LOI of SPA: een deel van de koopprijs wordt niet direct betaald, maar gefinancierd door de verkoper. De echte risicoverdeling zit vervolgens in de vendor loan overeenkomst. Daarin wordt bepaald wanneer de verkoper wordt betaald, welke rente geldt, of zekerheden worden verstrekt, of de lening is achtergesteld en of de koper claims mag verrekenen.
Deze bijdrage is geen algemene uitleg over vendor loans. Zie daarvoor het artikel over vendor loans en uitgestelde betaling bij overnames. Dit artikel gaat specifiek over de documentatie en onderhandeling van de vendor loan overeenkomst in Nederlandse overnames.
Deze bijdrage maakt deel uit van de M&A Insights-reeks over Nederlandse transactiepraktijk en sluit aan bij de inzichten over bedrijf verkopen en verkoopvoorbereiding.
De vendor loan overeenkomst is geen bijlage zonder betekenis
In transacties wordt de vendor loan soms behandeld als praktische closing-documentatie. Dat is riskant. Voor de verkoper vertegenwoordigt de vendor loan vaak een substantieel deel van de koopprijs. Voor de koper is de vendor loan onderdeel van de financieringsstructuur.
De vendor loan overeenkomst moet daarom niet pas aan het einde van het proces worden opgesteld. De belangrijkste punten horen al in de LOI en SPA terug te komen. Als partijen pas bij closing discussiëren over rente, achterstelling, zekerheden of verrekening, kan een ogenschijnlijk gesloten deal alsnog onder druk komen te staan.
Hoofdsom en looptijd
De eerste vraag is welk bedrag als vendor loan blijft uitstaan. Dat bedrag moet aansluiten op de koopprijsbepaling in de SPA en de funds flow bij closing.
Ook de looptijd moet duidelijk zijn. Wordt de lening in één keer afgelost op einddatum, of in termijnen? Zijn er vaste aflossingsdata? Mag de koper vervroegd aflossen? Geldt een boete of make-whole bij vervroegde aflossing?
Voor verkopers is een korte looptijd aantrekkelijker, maar voor kopers kan langere looptijd nodig zijn om de onderneming na closing voldoende liquiditeit te laten houden.
Rente en betaling
De rente op een vendor loan moet economisch passen bij het risico dat de verkoper loopt. Een ongedekte, achtergestelde vendor loan met lange looptijd vraagt normaal gesproken om een andere rente dan een korte, gezekerde lening.
De overeenkomst moet regelen of rente periodiek wordt betaald, wordt bijgeschreven of pas bij eindaflossing wordt voldaan. Ook moet duidelijk zijn wat er gebeurt bij te late betaling en of default interest geldt.
Als externe financiering betrokken is, kan de senior lender beperkingen opleggen aan rente- en aflossingsbetalingen aan de verkoper.
Zekerheden
Voor verkopers is de vraag naar zekerheden essentieel. Zonder zekerheden is de verkoper in feite concurrente schuldeiser van de koper. Dat kan aanvaardbaar zijn, maar alleen als de verkoper dat risico bewust accepteert.
Mogelijke zekerheden zijn pandrechten op aandelen, vorderingen, bankrekeningen of activa, garanties van groepsmaatschappijen of persoonlijke zekerheden. In private equity- of bankgefinancierde transacties zal de ruimte voor zekerheden vaak beperkt zijn, omdat senior financiers voorrang willen.
De vendor loan overeenkomst moet duidelijk maken welke zekerheden worden verstrekt, wanneer zij kunnen worden uitgewonnen en hoe zij zich verhouden tot andere financiers.
Achterstelling
Achterstelling is vaak een zwaar onderhandelingspunt. Als de vendor loan wordt achtergesteld bij bankfinanciering, private credit of acquisition debt, kan de verkoper mogelijk geen rente of aflossing ontvangen zolang bepaalde voorwaarden niet zijn vervuld.
Voor de verkoper is belangrijk wat achterstelling concreet betekent. Is betaling volledig geblokkeerd bij default onder de senior facilities? Mag rente wel worden betaald zolang geen event of default bestaat? Heeft de verkoper informatie- of cure rights? Wordt de achterstelling vastgelegd in een intercreditor agreement of alleen in de vendor loan overeenkomst?
Achterstelling is geen standaardclausule. Zij bepaalt de daadwerkelijke incassopositie van de verkoper na closing.
Events of default
De vendor loan overeenkomst moet bepalen wanneer de lening opeisbaar wordt. Typische events of default zijn niet-betaling, schending van financiële verplichtingen, insolventie, change of control van de koper, verkoop van materiële activa, schending van informatieverplichtingen of default onder senior financiering.
Voor kopers moet de default-regeling werkbaar blijven. Te ruime defaults kunnen de onderneming na closing onnodig beperken. Voor verkopers moet de regeling voldoende bescherming bieden als het kredietrisico verslechtert.
Verrekening met SPA-claims
Een van de belangrijkste koppelingen tussen SPA en vendor loan is verrekening. De koper wil vaak garantieclaims, vrijwaringsclaims of koopprijsaanpassingen kunnen verrekenen met aflossingen onder de vendor loan.
Voor verkopers is dit riskant. Als ook betwiste claims betaling kunnen blokkeren, kan de koper de vendor loan gebruiken als drukmiddel in een post-closing discussie.
De documenten moeten daarom duidelijk regelen of verrekening alleen mogelijk is bij erkende claims, definitief vastgestelde claims of ook bij betwiste claims. Ook moet worden bepaald hoe caps, thresholds, claimtermijnen en disclosure doorwerken.
Informatie- en beschermingsrechten
Omdat de verkoper na closing kredietrisico loopt, kan hij behoefte hebben aan informatie. Denk aan jaarrekeningen, management accounts, covenant certificates of informatie over betalingscapaciteit.
Kopers willen voorkomen dat de verkoper te veel invloed houdt op de onderneming na closing. De informatieverplichtingen moeten daarom beperkt en zakelijk zijn.
Soms worden ook negatieve covenants afgesproken, bijvoorbeeld beperkingen op dividend, extra schulden, verkoop van activa of related party-transacties zolang de vendor loan openstaat.
Samenhang met closing-documentatie
De vendor loan overeenkomst moet aansluiten op de SPA, closing agenda, funds flow, zekerhedendocumentatie, eventuele intercreditor overeenkomst en eventuele escrow- of earn-out-afspraken.
Als die documenten niet op elkaar aansluiten, ontstaan na closing discussies over betaling, rangorde, claimverrekening en remedies.
Een goede closing set maakt precies duidelijk welk bedrag bij closing wordt betaald, welk bedrag als lening blijft uitstaan, welke documenten worden getekend en welke voorwaarden gelden voor betaling na closing.
Praktische conclusie
Een vendor loan overeenkomst bepaalt of uitgestelde betaling voor de verkoper aanvaardbaar is en voor de koper financierbaar blijft.
Voor verkopers zijn rente, looptijd, zekerheden, achterstelling, default-regeling, informatie en verrekening cruciaal. Voor kopers is belangrijk dat de vendor loan past binnen de acquisition finance en geen onwerkbare beperkingen oplegt aan de onderneming na closing.
De vendor loan moet daarom niet als bijlage worden behandeld. Het is een wezenlijk onderdeel van de koopprijs- en financieringsstructuur van de transactie.
FAQ
Wat is een vendor loan overeenkomst?
Een vendor loan overeenkomst is de leningsovereenkomst waarin wordt vastgelegd dat de verkoper een deel van de koopprijs als lening aan de koper laat uitstaan.
Is een vendor loan hetzelfde als uitgestelde betaling?
Een vendor loan is een specifieke vorm van uitgestelde betaling waarbij het uitstaande bedrag als lening wordt gedocumenteerd.
Moet een vendor loan zekerheid hebben?
Niet altijd, maar zonder zekerheid loopt de verkoper kredietrisico op de koper. Zekerheden moeten worden afgestemd op eventuele senior financiering.
Kan de koper garantieclaims verrekenen met de vendor loan?
Dat kan alleen als dit in de SPA en vendor loan overeenkomst is afgesproken. De regeling moet duidelijk maken of ook betwiste claims mogen worden verrekend.
Wanneer moet de vendor loan overeenkomst worden besproken?
De hoofdpunten moeten al in de LOI of SPA worden meegenomen. Bij closing moet de overeenkomst volledig aansluiten op de funds flow en closing-documentatie.
Over Dirk de Waard
Dirk de Waard is advocaat ondernemingsrecht en M&A, partner bij Venture Lawyers in Amsterdam, en adviseert ondernemers, DGA’s, kopers, verkopers, investeerders en M&A-adviseurs over Nederlandse overnames, vendor loans, SPA’s, koopprijsmechanismen, zekerheden, achterstelling, verrekening en closing-documentatie.
Vendor loan overeenkomst laten aansluiten op de SPA?
Een vendor loan overeenkomst bepaalt hoe zeker de verkoper het uitgestelde deel van de koopprijs ontvangt en hoeveel flexibiliteit de koper na closing behoudt. Rente, aflossing, zekerheden, achterstelling en verrekening moeten vóór signing goed worden uitgewerkt.
Dirk de Waard adviseert kopers, verkopers en M&A-adviseurs over vendor loan overeenkomsten bij Nederlandse overnames. Neem contact op via dirk.dewaard@viottalaw.com om de vendor loan, SPA en closing-documentatie goed op elkaar te laten aansluiten.
