Aandelen, opties, certificaten en SARs bij een exit
Category: NieuwsNiet ieder participatie-instrument gaat op dezelfde manier mee in een exit
Een verkoop van de onderneming betekent voor een werknemer of manager niet automatisch dat iedere vorm van participatie op dezelfde manier wordt afgerekend. Een aandeelhouder verkoopt aandelen, een optiehouder moet mogelijk eerst exercisen, certificaathouders participeren via de STAK en een SAR-houder heeft in beginsel een contractuele aanspraak.
Binnen management- en werknemersparticipatie moet daarom al bij het opzetten van het plan worden bepaald wat er bij een exit gebeurt. Tijdens een verkoopproces moeten die regels vervolgens aansluiten op de SPA en closingmechaniek.
Aandelen: de participant verkoopt mee
Wie rechtstreeks aandelen houdt, is aandeelhouder en moet in de verkoopstructuur worden meegenomen.
De aandeelhoudersovereenkomst en statuten bepalen onder meer welke overdrachtsbeperkingen gelden. Drag-along- en tag-alongrechten zijn daarbij vaak bepalend voor de positie van een minderheidsaandeelhouder. Meer daarover in Drag-along en tag-along rechten in Nederlandse aandeelhoudersovereenkomsten.
Bij een volledige verkoop moet ook praktisch zijn geregeld dat alle aandeelhouders de benodigde documentatie kunnen tekenen en hun aandelen bij closing notarieel kunnen overdragen.
Opties: exercisen, cashless settlement of afwikkelen
Bij opties hangt de uitkomst sterk af van de planvoorwaarden. Vested opties kunnen vóór of bij closing worden uitgeoefend, waarna de werknemer de verkregen aandelen meeverkoopt. Een andere mogelijkheid is cashless exercise of een contractuele cash settlement.
Voor unvested opties moet worden bekeken of zij versneld vesten, blijven doorlopen, worden vervangen door rechten bij de koper of vervallen volgens de planvoorwaarden.
Dit onderwerp werk ik uitgebreider uit in Aandelenopties bij een exit: exercise, cashless settlement, earn-out en escrow.
De regeling moet vroeg in het verkoopproces worden bekeken. Als honderden opties pas vlak voor closing moeten worden uitgeoefend, kan dat gevolgen hebben voor corporate approvals, notariële uitvoering en de closing timetable.
Certificaten: de STAK zit tussen participant en aandelen
Bij certificaten houdt de STAK doorgaans de onderliggende aandelen. De werknemer of manager heeft certificaten en daarmee de economische positie die uit de administratievoorwaarden volgt.
Bij een verkoop moet daarom worden gekeken naar zowel de positie van de STAK als die van de certificaathouders. Wie neemt het besluit over verkoop van de onderliggende aandelen? Hoe wordt de verkoopopbrengst uitgekeerd? Wat gebeurt er met nog niet gevestigde of anderszins voorwaardelijke certificaten?
De precieze uitwerking hangt af van de statuten van de STAK en de administratievoorwaarden. Zie voor de structuur STAK bij werknemers- en managementparticipatie.
SARs: exit leidt tot een contractuele afrekening
Een houder van Stock Appreciation Rights verkoopt geen aandelen. De SAR-overeenkomst bepaalt wanneer een recht op betaling ontstaat en hoe de waarde bij een exit wordt berekend.
Daarom moet de definitie van een exit goed aansluiten op de transactie. Geldt alleen een verkoop van alle aandelen? Ook een meerderheidsbelang? Een asset sale? En hoe worden earn-out, escrow of andere uitgestelde koopprijscomponenten verwerkt?
Zie voor de bredere structuur Stock Appreciation Rights bij Nederlandse startups en scale-ups.
De transaction documents moeten het participatieplan kunnen uitvoeren
Voor signing wil ik weten welke rechten bij closing bestaan en wat daarmee moet gebeuren. De cap table, option register, STAK-administratie en SAR-overeenkomsten moeten daarom tijdens due diligence worden meegenomen.
Daarna kan per instrument worden bepaald of vóór closing een besluit, exercise, overdracht, waiver of settlement nodig is.
Bij management dat na closing blijft participeren kan de positie opnieuw veranderen. Denk bijvoorbeeld aan rollover of sweet equity. Zie Managementparticipatie bij bedrijfsovername.
Praktische conclusie
Een exitregeling moet per participatie-instrument worden uitgevoerd. Breng daarom vóór signing in kaart wie aandelen, certificaten, opties of SARs houdt, wat vested is en welke handeling bij closing nodig is.
Dat voorkomt dat employee equity pas aan het einde van het verkoopproces een aparte closing workstream wordt.
FAQ
Vesten opties automatisch bij verkoop van de onderneming?
Nee. Dat hangt af van de plan- en grantvoorwaarden. Er kan sprake zijn van acceleration, voortzetting, vervanging of verval.
Krijgen SAR-houders dezelfde prijs als aandeelhouders?
Niet automatisch. Hun uitkering volgt uit de contractuele waarderings- en exitformule van de SAR-regeling.
Moeten certificaathouders zelf hun aandelen verkopen?
De onderliggende aandelen worden doorgaans door de STAK gehouden. De administratievoorwaarden en STAK-documentatie bepalen hoe certificaathouders economisch in de exit participeren.
Employee equity voorbereiden op een verkoop
Dirk kan in een verkoopproces de verschillende participatierechten inventariseren en vertalen naar concrete closingstappen: exercise, corporate approvals, overdracht, settlement en aansluiting op de SPA en overige transactiedocumentatie.
Dirk de Waard is corporate/M&A- en VC-advocaat en partner bij Venture Lawyers in Amsterdam. Voor de employee-equity workstream bij een verkoop kan contact worden opgenomen via dirk.dewaard@viottalaw.com.
