Wet vifo bij overname of investering in AI, biotech en sensitieve technologie
Category: NieuwsInvesteringstoetsing moet eerder in het dealproces worden meegenomen
De Wet vifo is voor Nederlandse techdeals geen onderwerp dat pas vlak voor closing moet worden bekeken. Bij overnames, investeringen en strategische deelnemingen in technologiebedrijven kan investeringstoetsing invloed hebben op timing, closing certainty, informatie-uitwisseling, warranties en het recht van partijen om de transactie af te breken.
Dat wordt vanaf 2027 belangrijker. De reikwijdte van de Wet vifo wordt uitgebreid met nieuwe technologiecategorieën, waaronder kunstmatige intelligentie, biotechnologie, geavanceerde materialen, nanotechnologie, sensor- en navigatietechnologie en nucleaire technologie voor medisch gebruik.
Voor founders, scale-ups, strategische kopers, investeerders en M&A-adviseurs betekent dit dat Vifo-risico’s al in de LOI, term sheet en SPA moeten worden meegenomen. Niet alleen de vraag “moeten we melden?” is relevant. Minstens zo belangrijk is: wie doet de analyse, wie draagt het timingrisico en wat gebeurt er als goedkeuring uitblijft?
Deze insight gaat daarom niet over de algemene werking van de Wet vifo, maar over de praktische verwerking van Vifo-screening in Nederlandse techtransacties. Zie voor de bredere context ook mijn artikelen over M&A Insights: Nederlandse transactiepraktijk, Vifo-screening bij overnames en investeringen en Venture Capital Insights.
Wanneer speelt de Wet vifo bij een overname of investering?
De Wet vifo kan relevant zijn wanneer een transactie leidt tot zeggenschap of significante invloed over een onderneming die actief is in vitale processen, sensitieve technologie of het beheer van een bedrijfscampus. In techdeals gaat de aandacht vooral uit naar sensitieve technologie.
Daarbij gaat het niet alleen om volledige overnames. Ook minderheidsinvesteringen, vervolgrondes, joint ventures, herstructureringen of transacties waarbij bepaalde governance- of vetorechten worden verkregen, kunnen relevant zijn. Bij zeer gevoelige technologie kan significante invloed al eerder een meldplicht veroorzaken dan partijen in een normale VC- of M&A-transactie verwachten.
De eerste stap in iedere techdeal is daarom een scope-analyse. Wat doet de target precies? Welke technologie ontwikkelt of gebruikt zij? Is de technologie strategisch, dual-use, militair relevant, data-intensief of gevoelig vanuit nationaal veiligheidsbelang? En welke rechten krijgt de koper of investeerder na closing?
Nieuwe technologiecategorieën vanaf 2027
De uitbreiding per 2027 maakt de analyse breder. Technologiebedrijven die eerder buiten de scope vielen, kunnen vanaf 2027 mogelijk wel onder investeringstoetsing vallen. Zie hiervoor mijn eerdere blog: Uitbreiding Wet Vifo 2027: zes nieuwe technologieën onder investeringstoetsing.
Voor M&A en VC zijn vooral AI, biotechnologie, sensor- en navigatietechnologie en geavanceerde materialen relevant. Dat zijn brede categorieën. Een AI-bedrijf is niet automatisch meldplichtig, maar partijen moeten wel scherper kijken naar de toepassing, klanten, data, technische mogelijkheden en strategische relevantie.
Voor startups en scale-ups is dit belangrijk. Juist innovatieve technologiebedrijven kunnen in financieringsrondes of bij een exit te maken krijgen met buitenlandse strategische kopers, corporate venture capital of internationale fondsen. Dan kan een Vifo-vraagstuk direct invloed hebben op het proces.
Wat regel je in de LOI of term sheet?
De LOI of term sheet moet niet alleen de prijs, structuur en timing benoemen. Bij mogelijke Vifo-relevantie moet daarin ook staan hoe partijen omgaan met investeringstoetsing.
Belangrijke punten zijn:
- wie de Vifo-analyse uitvoert;
- of de transactie subject to Vifo clearance is;
- welke informatie de verkoper of target moet aanleveren;
- of signing pas plaatsvindt na een eerste analyse;
- of filing vóór of na signing wordt voorbereid;
- welke inspanningsverplichting partijen hebben;
- hoe de long-stop date wordt afgestemd op de reviewtermijn;
- of partijen mogen weglopen als clearance uitblijft of voorwaarden te zwaar zijn.
Voor verkopers is vooral belangrijk dat een koper Vifo niet gebruikt als vrijblijvende escape. Voor kopers is belangrijk dat zij niet verplicht worden te closen zolang de investeringstoetsing niet is afgerond.
Condition precedent in de SPA of investeringsdocumentatie
Als een melding vereist is, ligt een condition precedent voor de hand. Closing vindt dan pas plaats nadat goedkeuring is verkregen of de relevante wachttermijn is verstreken.
De SPA of investeringsdocumentatie moet precies bepalen wat als voldoende clearance geldt. Is alleen formele goedkeuring acceptabel? Geldt ook het uitblijven van bezwaar? Wat als goedkeuring wordt verleend onder voorwaarden? Moet de koper alle voorwaarden accepteren of alleen redelijke voorwaarden?
Bij een strategische koper kan een voorwaarde ingrijpen in governance, toegang tot informatie, data, technologie, locatie of klanten. Dat kan de commerciële waarde van de transactie beïnvloeden.
Daarom moet de SPA bepalen wanneer een opgelegde voorwaarde een material adverse regulatory condition is en wie dan mag beëindigen.
Cooperation covenant, informatieplicht en long-stop date
Vifo-screening vereist informatie. De target moet vaak gegevens aanleveren over technologie, aandeelhouders, governance, klanten, activiteiten, structuur en zeggenschap. De koper of investeerder moet informatie geven over zijn achtergrond, groepsstructuur en uiteindelijke belanghebbenden.
De SPA moet daarom een cooperation covenant bevatten. Partijen moeten tijdig informatie delen, vragen van de autoriteiten beantwoorden en elkaar betrekken bij conceptmeldingen en correspondentie.
De long-stop date moet realistisch zijn. Een te korte long-stop kan onnodig termination risk creëren. Een te lange long-stop kan voor verkopers onwenselijk zijn, vooral als de onderneming in de tussentijd beperkt wordt door interim covenants.
Verkopersrisico: disclosure en warranties
Voor verkopers en founders is Vifo ook een disclosure-vraagstuk. Als de target actief is in gevoelige technologie, moet de koper dat vóór signing begrijpen.
De SPA kan warranties bevatten over de activiteiten van de onderneming, technologie, export control, subsidies, overheidscontracten, data, klanten en eerdere meldingen. Als de verkoper informatie achterhoudt die relevant is voor de Vifo-analyse, kan dat later tot claims leiden.
Tegelijk moeten warranties niet te absoluut worden geformuleerd. Een founder kan vaak niet garanderen hoe een autoriteit de technologie juridisch zal kwalificeren. Wel kan hij verklaren dat de verstrekte informatie volledig en juist is.
Kopersrisico: signing zonder goedkeuringszekerheid
Voor kopers en investeerders zit het risico in deal certainty. Als zij tekenen zonder duidelijke Vifo-condition, kunnen zij contractueel verplicht zijn te closen terwijl clearance nog ontbreekt of onder zware voorwaarden wordt verleend.
Daarom moet de koper vooraf beoordelen of de transactie meldplichtig kan zijn en welke gevolgen dat heeft voor timing, financing, governance en integratie. Bij minority investments moet ook worden gekeken naar reserved matters, board seats, information rights en andere governance-rechten die invloed kunnen opleveren.
Vifo is dus geen aparte regulatory checklist. Het raakt direct aan de commerciële dealstructuur.
Praktische checklist voor Nederlandse techdeals
Bij Nederlandse techdeals met mogelijke Vifo-relevantie moeten partijen in ieder geval het volgende vastleggen: scope-analyse, meldplichtpositie, filing-verantwoordelijkheid, cooperation covenant, condition precedent, long-stop date, treatment of conditions, termination rights, disclosure, warranties en interim covenants.
De belangrijkste les is timing. Als Vifo pas bij closing wordt besproken, is het meestal te laat. De analyse hoort al bij de eerste transactiestructuur.
Conclusie
De uitbreiding van de Wet vifo maakt investeringstoetsing belangrijker voor Nederlandse techdeals. Vooral bij AI, biotech, sensor- en navigatietechnologie, geavanceerde materialen en andere strategische technologie moet eerder worden beoordeeld of de transactie meldplichtig is.
Voor founders, kopers en investeerders is de praktische les duidelijk: regel Vifo niet als bijzaak. Leg in LOI, term sheet en SPA vast wie de analyse doet, wanneer filing plaatsvindt, welke closing condition geldt en wie het risico draagt als goedkeuring uitblijft of voorwaarden worden opgelegd.
FAQ
Is Wet vifo alleen relevant bij buitenlandse kopers?
Nee. De Wet vifo richt zich op transacties die nationale veiligheidsrisico’s kunnen opleveren. Buitenlandse kopers zijn vaak relevant, maar de analyse hangt af van de transactie, de target en de verkregen zeggenschap of invloed.
Moet een minderheidsinvestering ook worden gemeld?
Dat kan. Bij bepaalde technologieën kan ook het verkrijgen van significante invloed of specifieke governance-rechten relevant zijn.
Wat gebeurt er als goedkeuring uitblijft voor closing?
Dan kan closing niet plaatsvinden als de SPA een Vifo-clearance als condition precedent bevat. De SPA moet regelen wanneer partijen mogen beëindigen.
Moet Wet vifo al in de LOI staan?
Ja, als er een reële kans is dat de transactie binnen scope valt. Timing, filing-verantwoordelijkheid en closing risk moeten vroeg worden benoemd.
Welke warranties horen in de SPA?
Denk aan warranties over activiteiten, technologie, klanten, overheidscontracten, export control, eerdere meldingen en volledigheid van informatie voor de Vifo-analyse.
Over Dirk de Waard
Dirk de Waard is advocaat ondernemingsrecht en M&A en partner bij Venture Lawyers in Amsterdam. Hij adviseert ondernemers, scale-ups, investeerders, strategische kopers en M&A-adviseurs over Nederlandse techdeals, Wet vifo, transactiedocumentatie, SPA’s, term sheets en closing conditions.
Wet vifo in een techdeal goed verwerken?
Bij Nederlandse techdeals kan investeringstoetsing invloed hebben op timing, closing certainty, disclosure, warranties en termination rights. Die afspraken horen niet pas bij closing, maar al in de LOI, term sheet en SPA.
Dirk de Waard adviseert founders, kopers, investeerders en M&A-adviseurs over Wet vifo-risico’s in Nederlandse overnames en investeringen. Neem contact op via dirk.dewaard@viottalaw.com om de Vifo-impact op een voorgenomen techdeal te beoordelen.
