Drag-along en tag-along rechten in aandeelhoudersovereenkomsten

Exitcontrole en bescherming van minderheidsaandeelhouders in Nederlandse BV’s

Drag-along en tag-along rechten bepalen wat er gebeurt wanneer aandeelhouders hun aandelen willen verkopen. Zij zijn daarom belangrijk bij startups, scale-ups, joint ventures, investeringsstructuren en M&A-transacties waarin niet alle aandeelhouders dezelfde verkooppositie hebben.

Een drag-along recht geeft een meerderheid of bepaalde aandeelhouders de mogelijkheid om andere aandeelhouders mee te trekken in een verkoop. Een tag-along recht geeft een minderheidsaandeelhouder juist het recht om mee te verkopen als een andere aandeelhouder zijn aandelen verkoopt.

Deze rechten lijken eenvoudig, maar worden pas echt belangrijk op het moment van exit. Dan moet duidelijk zijn wie mag verkopen, wie moet meewerken, tegen welke prijs, onder welke voorwaarden en hoe de overdracht notarieel wordt uitgevoerd. Deze blog maakt deel uit van de Governance Insights over aandeelhoudersverhoudingen in de Nederlandse BV en sluit aan op aandeelhoudersovereenkomst of statuten en aandelenoverdracht in de BV.

Waarom drag-along belangrijk is

Een koper wil bij een volledige overname meestal 100% van de aandelen verwerven. Als een kleine minderheidsaandeelhouder kan weigeren, kan dat de transactie vertragen of blokkeren.

Een drag-along bepaling voorkomt dat. Onder bepaalde voorwaarden kunnen minderheidsaandeelhouders worden verplicht om hun aandelen mee te verkopen aan dezelfde koper. Voor meerderheidsaandeelhouders, founders en investeerders is dat belangrijk om een exit uitvoerbaar te maken.

Voor minderheidsaandeelhouders is de drag-along juist gevoelig. Zij verliezen hun keuzevrijheid. Daarom moeten de voorwaarden duidelijk zijn.

Waarom tag-along belangrijk is

Een tag-along recht beschermt minderheidsaandeelhouders wanneer een belangrijke aandeelhouder verkoopt. Zonder tag-along kan een founder, investeerder of meerderheidsaandeelhouder uitstappen, terwijl de minderheid achterblijft met een nieuwe aandeelhouder en mogelijk minder invloed.

Met een tag-along mag de minderheidsaandeelhouder onder dezelfde voorwaarden meeverkopen. Dat is vooral relevant als de identiteit van de aandeelhouders belangrijk is, bijvoorbeeld bij een founder-led onderneming, joint venture of investeringsstructuur.

Tag-along rechten voorkomen dat een minderheidsaandeelhouder wordt achtergelaten in een veranderde governance-situatie zonder exitmogelijkheid.

De voorwaarden bepalen de waarde

De praktische waarde van drag-along en tag-along rechten zit in de voorwaarden.

Bij drag-along moet duidelijk zijn welk percentage of welke aandeelhouder de bepaling mag inroepen. Geldt het recht alleen bij verkoop van alle aandelen? Of ook bij verkoop van een meerderheid? Is een minimale prijs vereist? Geldt het alleen bij verkoop aan een derde partij? Moeten alle aandeelhouders dezelfde voorwaarden krijgen?

Bij tag-along moet duidelijk zijn wanneer het recht ontstaat, hoe snel de minderheidsaandeelhouder moet reageren, of het recht geldt voor alle aandelen of naar rato, en of de koper verplicht is de extra aandelen te kopen.

Zonder duidelijke voorwaarden ontstaat juist op het moment van verkoop discussie.

Prijsvaststelling en gelijke voorwaarden

Een belangrijk punt is of alle aandeelhouders dezelfde prijs en voorwaarden krijgen. Bij gewone aandelen ligt dat vaak voor de hand. Maar bij verschillende aandelenklassen, preferente rechten, managementparticipaties of leaver-regelingen kan de economische positie verschillen.

Minderheidsaandeelhouders moeten worden beschermd tegen een situatie waarin zij formeel meeverkopen, maar feitelijk slechtere voorwaarden krijgen. Denk aan afwijkende garanties, vrijwaringen, escrow, earn-out, non-compete of rollover-verplichtingen.

Een goede regeling bepaalt daarom niet alleen de prijs per aandeel, maar ook welke overige verkoopvoorwaarden acceptabel zijn.

Verhouding met statutaire blokkeringsregelingen

Bij een Nederlandse BV moet de aandeelhoudersovereenkomst aansluiten op de statuten. De statuten bevatten vaak een blokkeringsregeling, aanbiedingsplicht of goedkeuringsregeling bij overdracht van aandelen.

Als de drag-along of tag-along regeling niet past bij die statutaire regels, kan de exit vertragen. De koper, notaris en adviseurs moeten dan uitzoeken of de overdracht wel kan plaatsvinden zoals partijen hebben bedoeld.

Daarom moeten drag-along, tag-along, blokkeringsregeling en notariële leveringsakte als één geheel worden bekeken.

Praktische conclusie

Drag-along en tag-along rechten zijn geen standaardclausules die pas bij exit relevant worden. Zij bepalen vooraf of een verkoop uitvoerbaar is en of minderheidsaandeelhouders voldoende worden beschermd.

Voor founders, investeerders en aandeelhouders is de belangrijkste les: regel niet alleen dát er een drag-along of tag-along is, maar ook wanneer het recht geldt, welke prijs en voorwaarden gelden, hoe de overdracht wordt uitgevoerd en hoe de regeling aansluit op de statuten.

FAQ

Wat is een drag-along recht?

Een drag-along recht verplicht minderheidsaandeelhouders onder bepaalde voorwaarden om mee te verkopen bij een exit.

Wat is een tag-along recht?

Een tag-along recht geeft een minderheidsaandeelhouder het recht om mee te verkopen wanneer een andere aandeelhouder zijn aandelen verkoopt.

Moet een drag-along ook in de statuten staan?

Niet altijd, maar de aandeelhoudersovereenkomst en statuten moeten wel op elkaar aansluiten. Anders kan de overdracht bij exit vertragen.

Welke fout komt vaak voor?

Dat partijen wel een drag-along of tag-along opnemen, maar niets regelen over prijs, voorwaarden, timing, volmachten en statutaire blokkeringsregelingen.

Over Dirk de Waard

Dirk de Waard is advocaat ondernemingsrecht en M&A en partner bij Venture Lawyers in Amsterdam. Hij adviseert founders, ondernemers, investeerders en aandeelhouders over aandeelhoudersovereenkomsten, governance, exitafspraken, investeringsdocumentatie en aandelenoverdrachten.

Drag-along of tag-along rechten goed vastleggen?

Bij een toekomstige exit moeten aandeelhoudersafspraken, statuten en notariële overdrachtsmechaniek goed op elkaar aansluiten.

Dirk de Waard adviseert ondernemers, founders en investeerders over drag-along, tag-along en exitbepalingen in Nederlandse BV’s. Neem contact op via dirk.dewaard@viottalaw.com om aandeelhoudersafspraken of exitrechten te bespreken.