Verschil tussen de besloten vennootschap en de naamloze vennootschap

Waarom de BV in Nederlandse M&A-, VC- en PE-transacties meestal de praktische hoofdvorm is

Het verschil tussen een besloten vennootschap (BV) en een naamloze vennootschap (NV) is relevant bij het opzetten, financieren, kopen of structureren van een Nederlandse onderneming.

Een BV is de gebruikelijke rechtsvorm voor besloten ondernemingen, startups, scale-ups, familiebedrijven, joint ventures en private M&A-, VC- en PE-structuren. Een NV wordt vooral gebruikt door grotere ondernemingen, beursvennootschappen en bij structuren waarbij toegang tot publieke kapitaalmarkten of vrijere overdraagbaarheid van aandelen belangrijk is.

Voor ondernemers en investeerders is daarom vooral de vraag welke rechtsvorm het beste aansluit bij governance, financiering, aandeelhoudersafspraken, overdracht van aandelen en toekomstige transacties.

Deze bijdrage sluit aan bij de Viotta-artikelen over aandeelhoudersverhoudingen en governance in de Nederlandse BV, aandeelhoudersovereenkomsten, setting up a Dutch BV in the Netherlands en Dutch BV transactions for international investors.

BV versus NV: de belangrijkste verschillen

Onderstaande tabel geeft de belangrijkste verschillen tussen een Nederlandse BV en NV vanuit praktisch en ondernemingsrechtelijk perspectief weer.

BV en NV: beide rechtspersoon, maar andere praktijkfunctie

Zowel de BV als de NV is een kapitaalvennootschap met eigen rechtspersoonlijkheid. Dat betekent dat de vennootschap zelfstandig rechten en verplichtingen heeft. Aandeelhouders zijn in beginsel niet persoonlijk aansprakelijk voor schulden van de vennootschap.

Het verschil zit vooral in de inrichting en praktijkfunctie. De BV is flexibeler en wordt veel gebruikt voor besloten aandeelhoudersstructuren, investeringsrondes, managementparticipaties, joint ventures, holdingstructuren en overnames. De NV is formeler en wordt vooral gebruikt wanneer een onderneming toegang tot publieke kapitaalmarkten zoekt of een structuur nodig heeft met vrijer verhandelbare aandelen.

Voor de meeste niet-beursgenoteerde transacties is de BV daarom de logische keuze.

Aandelen en overdraagbaarheid

Een belangrijk verschil betreft de overdraagbaarheid van aandelen.

Bij een BV is de aandelenstructuur doorgaans besloten. Aandelen in een Nederlandse BV worden overgedragen bij notariële akte. De statuten kunnen daarnaast beperkingen bevatten voor de overdracht van aandelen. Ook in een aandeelhoudersovereenkomst kunnen afspraken worden gemaakt over bijvoorbeeld aanbiedingsverplichtingen, drag-along, tag-along en leaver-regelingen.

Dat maakt de BV geschikt voor situaties waarin aandeelhouders controle willen over wie toetreedt of vertrekt. Dit speelt vaak bij startups, scale-ups, familiebedrijven, joint ventures, managementparticipaties en private equity-structuren.

Bij een NV zijn aandelen in beginsel beter overdraagbaar. Dat past bij beursnotering of bredere kapitaalmarktstructuren, maar is meestal minder nodig bij private ondernemingen.

Kapitaal en financiering

De BV heeft een flexibele kapitaalstructuur. Er is geen hoog minimumkapitaal vereist en de statuten kunnen verschillende soorten aandelen bevatten, zoals gewone aandelen, preferente aandelen of aandelen met bijzondere stem- of winstrechten.

Dat is belangrijk bij venture capital-financieringen, waarbij investeerders vaak afspraken maken over liquidatiepreferentie, anti-dilution, informatierechten, governance rights en toekomstige financieringsrondes.

Ook bij private equity-transacties wordt de BV vaak gebruikt vanwege flexibiliteit bij managementparticipaties, rollover equity, aandeelhoudersrechten en exit-afspraken.

De NV heeft een formeler kapitaalregime en wordt vooral relevant wanneer de onderneming een bredere kapitaalmarktfunctie krijgt.

Governance: bestuur, toezicht en aandeelhoudersrechten

Zowel een BV als een NV heeft een bestuur. Afhankelijk van de omvang en inrichting kan er ook een raad van commissarissen of one-tier board zijn. In de praktijk wordt governance bij een BV vaak sterker contractueel ingevuld via statuten, aandeelhoudersovereenkomst, investeringsovereenkomst en bestuursbesluiten.

Bij een BV kunnen aandeelhouders en investeerders gedetailleerde afspraken maken over reserved matters, informatievoorziening, goedkeuringsrechten, board seats, deadlock, overdracht van aandelen, leaver-regelingen en exit. Zie ook corporate governance bij Nederlandse vennootschappen en aandeelhoudersovereenkomst of statuten: waar leg je welke afspraak vast?.

Bij een NV is de governance vaak formeler, zeker bij beursvennootschappen of grotere ondernemingen. Daar kunnen daarnaast uitgebreidere regels gelden rond aandeelhoudersvergaderingen, transparantie, toezicht en kapitaalmarktverplichtingen.

BV bij M&A-transacties

In Nederlandse M&A-transacties is de BV de gebruikelijke target- of acquisition-vehicle. Een koper koopt aandelen in een BV via een notariële akte van aandelenoverdracht, of gebruikt een BV als acquisitievennootschap.

Voor buitenlandse kopers is het belangrijk dat een Dutch BV share deal niet alleen een SPA vereist, maar ook Nederlandse implementatie: corporate approvals, KYC, powers of attorney, notariële levering, aandeelhoudersregister en closing deliverables. Zie ook de Cross-Border Deal Checklist for Dutch BV Transactions en het artikel over using a Dutch BV as an acquisition vehicle in M&A transactions.

De BV is daardoor niet alleen een rechtsvorm, maar ook het gebruikelijke juridische vehikel voor veel Nederlandse transacties.

BV bij startups en scale-ups

Voor startups en scale-ups is de BV meestal de standaardvorm. Founders, angel investors en VC-fondsen kunnen hun afspraken vastleggen in statuten, investment agreement en aandeelhoudersovereenkomst.

Bij financieringsrondes vereist een BV vaak notariële uitgifte van aandelen, aandeelhoudersbesluiten en aanpassing van statuten wanneer nieuwe share classes of preferente rechten worden geïntroduceerd. Zie ook raising venture capital in a Dutch BV en US VC terms in Dutch BV financings.

Een NV is voor startups meestal niet nodig, tenzij er een specifieke kapitaalmarkt- of beursstrategie is.

BV bij buitenlandse investeerders

Buitenlandse investeerders gebruiken de Nederlandse BV vaak als holding, acquisition vehicle, joint venture company, portfolio company of operationele dochtervennootschap.

Voor internationale structuren is de BV aantrekkelijk omdat zij goed kan worden ingericht rond aandeelhoudersafspraken, governance, financiering, overdraagbaarheid en exit. Zie ook Dutch holding BV and investment structures en Dutch subsidiary or branch: choosing the right Dutch structure.

De keuze voor een BV of NV moet daarbij niet alleen juridisch worden bekeken. Zij moet aansluiten op de commerciële structuur, fiscale planning, governance, toekomstige financiering en mogelijke exit.

Wanneer is een NV logisch?

Een NV kan logisch zijn wanneer een onderneming toegang zoekt tot publieke kapitaalmarkten, een beursnotering voorbereidt of een structuur nodig heeft met vrij verhandelbare aandelen. Ook grotere ondernemingen of instellingen kunnen om historische, governance- of kapitaalmarktrelaties een NV-structuur gebruiken.

Voor de meeste private M&A-, VC-, PE- en joint venture-structuren is een BV echter praktischer. De BV biedt meer flexibiliteit bij aandeelhoudersafspraken, investeerdersrechten en besloten governance.

Praktische conclusie

Het verschil tussen een BV en een NV is in de praktijk vooral een verschil in gebruik en flexibiliteit.

De BV is meestal de aangewezen rechtsvorm voor ondernemers, startups, scale-ups, private equity-portfoliobedrijven, joint ventures, holdingstructuren en Nederlandse acquisitievoertuigen. De NV is vooral relevant bij grotere ondernemingen, beursvennootschappen en kapitaalmarktstructuren.

Voor de meeste transacties draait de keuze dus niet om een abstract juridisch verschil, maar om de vraag welke structuur past bij governance, aandeelhoudersrechten, financiering, overdraagbaarheid en exit.

FAQ

Waar staat BV voor?
BV staat voor besloten vennootschap, een Nederlandse kapitaalvennootschap met rechtspersoonlijkheid.

Wat is een BV?
Een BV is een besloten vennootschap waarvan het kapitaal is verdeeld in aandelen en die veel wordt gebruikt voor private ondernemingen en investeringsstructuren.

Waar staat NV voor?
NV staat voor naamloze vennootschap, een Nederlandse kapitaalvennootschap die vooral wordt gebruikt bij grotere ondernemingen en kapitaalmarktstructuren.

Wat is het verschil tussen een BV en een Ltd?
Een BV is in grote lijnen vergelijkbaar met een private limited company, maar wordt beheerst door Nederlands vennootschapsrecht.

Wat is het belangrijkste verschil tussen een BV en een NV?
De BV is vooral geschikt voor besloten aandeelhoudersstructuren en private transacties. De NV wordt vaker gebruikt bij grotere ondernemingen, beursvennootschappen en kapitaalmarktstructuren.

Is een BV geschikt voor buitenlandse investeerders?
Ja. Buitenlandse investeerders gebruiken de BV vaak als holding, acquisition vehicle, joint venture company, portfolio company of Nederlandse dochtervennootschap.

Waarom gebruiken startups meestal een BV?
Omdat de BV flexibel kan worden ingericht met aandeelhoudersovereenkomsten, investeringsdocumentatie, verschillende aandelenklassen en governance-afspraken.

Is een NV nodig voor een beursnotering?
In veel gevallen is een NV de gebruikelijke vorm voor een beursvennootschap of kapitaalmarktstructuur. Voor private ondernemingen is een BV meestal praktischer.

Kan een BV verschillende soorten aandelen hebben?
Ja. Een BV kan verschillende aandelenklassen hebben, bijvoorbeeld gewone aandelen, preferente aandelen of aandelen met specifieke stem- of winstrechten.

Over Dirk de Waard

Dirk de Waard is advocaat ondernemingsrecht en M&A, partner bij Venture Lawyers in Amsterdam, en adviseert ondernemers, founders, investeerders, private equity-partijen en buitenlandse bedrijven over Nederlandse BV-structuren, aandeelhoudersafspraken, governance, M&A, venture capital, private equity en cross-border deal implementation.

BV of NV kiezen voor een transactie, investering of Nederlandse structuur?

De keuze tussen een BV en NV moet passen bij de aandeelhoudersstructuur, governance, financiering, overdraagbaarheid van aandelen en toekomstige exit. Bij M&A-, VC-, PE- en internationale investeringsstructuren is de BV vaak de meest praktische vorm, maar de documentatie moet goed worden ingericht.

Dirk de Waard adviseert ondernemers, investeerders en buitenlandse bedrijven over Nederlandse BV- en NV-structuren. Neem contact op via dirk.dewaard@viottalaw.com om de juiste structuur voor een transactie, investering of Nederlandse onderneming te beoordelen.